Libya Meclisi Türkiye ile Deniz Yetki Anlaşmasını Onayladı, Yunanistan İtiraz Etti

Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanları anlaşmasında dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 2019 yılında imzalanan mutabakatı oy birliğiyle onaylayarak yıllardır süren siyasi itirazlardan geri adım attı. Karar, Doğu Akdeniz’de deniz sınırları ve enerji kaynakları üzerinden devam eden anlaşmazlıkları yeniden gündeme taşırken Yunanistan’dan sert tepki geldi.

Yunan basınında gelişme, Atina açısından önemli bir diplomatik gerileme olarak değerlendirildi. Bazı yayın organları kararı “büyük ulusal yenilgi” ifadeleriyle yorumladı. Türkiye ise Libya Meclisinin kararını memnuniyetle karşıladı ve anlaşmanın iki ülkenin karşılıklı hak ve çıkarlarına dayandığını vurguladı.

LİBYA MECLİSİNDEN TÜRKİYE İLE ANLAŞMAYA ONAY

Libya’nın doğusunda bulunan Temsilciler Meclisi, 20 Ekim 2026’da gerçekleştirdiği oylamada Türkiye ile 2019’da imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nı oy birliğiyle kabul etti.

Anlaşma, Türkiye ile Libya arasında Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasını kapsıyor. Mutabakat, ilk olarak Libya’nın batısındaki Trablus merkezli dönemin Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türkiye arasında imzalanmıştı.

Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi ise uzun süre anlaşmaya karşı mesafeli bir tutum izlemiş, 2020 yılında mutabakatın onaylanmasını reddetmişti. Son kararla birlikte önceki ret kararı kaldırılırken Türkiye ile siyasi ilişkilerin kesilmesine yönelik karar da geri çekildi.

Bu gelişme, Ankara ile Libya’nın doğusundaki siyasi aktörler arasındaki ilişkiler bakımından önemli bir değişime işaret ediyor.

YUNAN BASININDAN DİKKAT ÇEKEN YORUM

Libya Meclisinin kararı, Yunanistan’da geniş yankı uyandırdı. Yunan basınında yer alan değerlendirmelerde, Türkiye-Libya mutabakatının yeniden gündeme gelmesi Atina’nın Doğu Akdeniz politikasını etkileyebilecek bir gelişme olarak ele alındı.

Yunan haber sitesi Banking News, gelişmeyi “büyük ulusal yenilgi” şeklinde nitelendirdi. Yunan basınındaki yorumlarda, Libya’nın doğusundaki meclisin anlaşmayı kabul etmesinin Türkiye’nin bölgedeki diplomatik ilişkileri açısından önem taşıdığı belirtildi.

Bununla birlikte, basında kullanılan bu ifadeler yorum niteliği taşıyor. Meclisin kararı, Türkiye ile Libya arasındaki anlaşmanın Libya tarafındaki siyasi desteğini güçlendirse de Doğu Akdeniz’deki bütün deniz yetki alanı anlaşmazlıklarını tek başına sona erdirmiyor.

ATİNA ANLAŞMAYI TANIMADIĞINI AÇIKLADI

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Libya Temsilciler Meclisinin kararının ardından mutabakata yönelik itirazlarını yineledi. Atina yönetimi, anlaşmanın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğunu ve bölgedeki diğer ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini savundu.

Yunanistan’ın itirazlarının merkezinde, Girit başta olmak üzere Yunan adalarının deniz yetki alanlarının nasıl hesaplanacağı konusu bulunuyor. Atina, adaların kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge haklarının anlaşmada yeterince dikkate alınmadığını ileri sürüyor.

Yunanistan ayrıca Libya’yı, Doğu Akdeniz’deki istikrarı olumsuz etkileyebileceğini savunduğu adımlardan kaçınmaya çağırdı. Atina yönetimi, egemenlik haklarını korumak için gerekli diplomatik girişimlerde bulunacağını da bildirdi.

TÜRKİYE ANLAŞMANIN HUKUKİ GEÇERLİLİĞİNİ SAVUNUYOR

Türkiye, Libya Temsilciler Meclisinin onay kararını olumlu karşıladı. Ankara’nın yaklaşımına göre mutabakat, iki ülkenin karşılıklı hak ve çıkarlarını gözetiyor ve uluslararası hukuk ile hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde değerlendiriliyor.

Türkiye-Libya anlaşması, Ankara’nın Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarına ilişkin politikasının temel unsurlarından biri olarak görülüyor. Türkiye, deniz sınırlarının belirlenmesinde coğrafi koşulların ve hakkaniyet ilkesinin dikkate alınması gerektiğini savunuyor.

Yunanistan ise farklı bir hukuki yorumla, adaların deniz yetki alanlarına ilişkin haklarının korunması gerektiğini belirtiyor. İki ülke arasındaki görüş ayrılığı, Doğu Akdeniz’de deniz sınırlarının belirlenmesine yönelik daha geniş anlaşmazlığın bir parçasını oluşturuyor.

AVRUPA BİRLİĞİ VE KIBRIS’TAN DA TEPKİ GELDİ

Libya Meclisinin kararına yalnızca Yunanistan karşı çıkmadı. Avrupa Birliği ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi de anlaşmanın üçüncü ülkelerin haklarını ihlal ettiğini savunarak itirazlarını yineledi.

Avrupa Birliği yetkilileri, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları konusunda uluslararası hukuk ilkelerine uyulması gerektiğini vurguladı. Güney Kıbrıs yönetimi de mutabakatın hukuki geçerliliğini kabul etmediğini açıkladı.

Mısır da Türkiye-Libya anlaşmasına karşı çıkan ülkeler arasında yer alıyor. Kahire yönetimi, mutabakatın kendi deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını etkilediğini savunuyor. Mısır ile Yunanistan, 2020 yılında Doğu Akdeniz’de münhasır ekonomik bölge sınırlandırmasına yönelik ayrı bir anlaşma imzalamıştı.

Böylece Libya Meclisinin kararı, Türkiye ile Libya arasındaki ilişkilerin ötesine geçerek bölgedeki diplomatik görüş ayrılıklarını yeniden öne çıkardı.

DOĞU AKDENİZ’DE ENERJİ VE DENİZ SINIRLARI GÜNDEMDE

Doğu Akdeniz, doğal gaz kaynakları ve deniz yetki alanlarına ilişkin farklı iddialar nedeniyle uzun süredir bölgesel rekabetin merkezinde bulunuyor. Ülkelerin kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlarına ilişkin farklı yorumları, enerji arama faaliyetlerinden diplomatik ilişkilere kadar birçok başlığı etkiliyor.

Türkiye-Libya mutabakatının Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi tarafından kabul edilmesi, Ankara ile Bingazi arasındaki ilişkilerin geliştiğini gösteren bir adım olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre bu yakınlaşma, ilerleyen dönemde güvenlik, ekonomi ve enerji alanlarında iş birliğinin genişlemesi açısından da önem taşıyabilir. Ancak kararın sahadaki etkilerinin nasıl şekilleneceği, Libya’daki siyasi süreçler ve bölge ülkelerinin atacağı adımlarla yakından ilişkili olacak.

Sonuç olarak, Libya Temsilciler Meclisinin Türkiye ile deniz yetki alanları anlaşmasını onaylaması, Doğu Akdeniz’deki diplomatik dengeler açısından dikkat çeken bir gelişme oldu. Yunanistan ve diğer bazı bölge aktörlerinin itirazları sürerken, anlaşmanın siyasi ve hukuki sonuçları önümüzdeki dönemde de tartışılmaya devam edecek.