Sosyal Medyada Yaş Düzenlemesi: 15-18 Yaş Grubuna Yeni Kurallar

Türkiye’de çocukların dijital platformlarda korunmasına yönelik sosyal medya düzenlemesinin ayrıntıları netleşiyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların sosyal medya hesaplarında canlı yayın açamayacağını, ekran kaydı alamayacağını ve ekran kullanımını artıran bazı özelliklerden yararlanamayacağını açıkladı. Yeni sistemle birlikte sosyal medya hesaplarının açılmasında yaş doğrulaması da zorunlu hale gelecek.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı’nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bakan Göktaş, çocukların sosyal medyada karşılaşabileceği riskleri azaltmayı amaçlayan düzenlemenin uygulama ayrıntılarını paylaştı. Yönetmelikle hem hesap açılışında hem de platformların kullanımı sırasında yaş kontrolü yapılması öngörülüyor.

15 yaşını doldurmayanlar sosyal medya hesabı açamayacak

Düzenlemenin temel başlıklarından biri yaş sınırı olacak. Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Sosyal medya hesabı açmak isteyen kullanıcıların yaşlarını e-Devlet üzerinden doğrulaması gerekecek.

Sistem kapsamında kullanıcının kimlik bilgilerini doğrudan sosyal medya platformlarıyla paylaşması yerine, yaş şartını karşılayıp karşılamadığını gösteren dijital bir doğrulama mekanizması uygulanması planlanıyor. Platformlar da hizmet süresince kendi teknolojik yöntemleriyle yaş kontrollerini sürdürecek.

Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması halinde hesabın geçici olarak askıya alınması ve kullanıcının yeniden yaş doğrulamasına yönlendirilmesi gündeme gelebilecek.

15-18 yaş grubuna canlı yayın ve ekran kaydı kısıtlaması

Yeni düzenlemenin öne çıkan maddeleri, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına girmemiş kullanıcıları kapsıyor. Bu yaş grubundaki çocuklar sosyal medya platformlarında canlı yayın açamayacak. Ayrıca ekran kaydı alınmasına karşı teknik kısıtlamalar uygulanacak.

Düzenlemeyle, kullanıcıların platformda daha uzun süre kalmasına yol açabilen sonsuz kaydırma ve sürekli başa dönme gibi tasarım özelliklerinin de sınırlandırılması hedefleniyor. Böylece çocukların ekran başında geçirdiği süreyi artırabilecek bazı uygulama özelliklerinin kullanımının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Mesajlaşma ve hesap gizliliği de değişecek

15-18 yaş grubundaki kullanıcıların hesaplarında gizlilik önlemleri de artırılacak. Hesapların varsayılan olarak gizli olması, takipçi ve takip edilen listelerinin diğer kullanıcılar tarafından görüntülenememesi öngörülüyor.

Mesajlaşma konusunda da yeni kurallar uygulanacak. Bu yaş grubundaki kullanıcılara yalnızca takip ettikleri hesapların mesaj gönderebilmesi ve mesajların okunup okunmadığını gösteren “görüldü” bilgisinin kapatılması planlanıyor.

Düzenleme kapsamında çocukların kişisel verilerinin profilleme amacıyla kullanılmasına ve davranışlarına göre kişiselleştirilmiş ticari reklamlara maruz bırakılmasına yönelik kısıtlamalar da bulunuyor. Platformların zararlı içeriklere karşı filtreleme ve koruyucu öneri sistemleri uygulaması da öngörülen yükümlülükler arasında yer alıyor.

Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?

Bakan Göktaş’ın açıklamasına göre düzenleme 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Mevcut hesapların yaş doğrulama işlemlerini tamamlaması için ise 31 Mart 2027’ye kadar uyum süreci uygulanacak.

Bu süreçte sosyal medya platformlarının yeni kurallara uygun altyapılarını hazırlaması ve yaş doğrulama mekanizmalarını devreye alması bekleniyor. Düzenlemenin, yalnızca yeni açılacak hesapları değil, mevcut kullanıcı hesaplarını da kapsaması öngörülüyor.

Ebeveynlere de kontrol imkânı sağlanacak

Yeni sistemde ailelerin çocuklarının sosyal medya kullanımını takip edebilmesine yönelik araçlar da yer alacak. Ebeveynlerin hesap ayarları, ekran süresi, ücretli işlemler ve konum paylaşımı gibi alanlarda kontrol imkânına sahip olması hedefleniyor.

Bakanlık, düzenlemeyle çocukların dijital ortamdaki güvenliğinin artırılmasını ve bağımlılık oluşturabilecek uygulama tasarımlarının etkisinin azaltılmasını amaçlıyor. Yeni kuralların uygulanmasıyla birlikte sosyal medya platformlarının çocuklara sunduğu hizmetlerde yaşa göre farklılaşan bir sistemin devreye girmesi bekleniyor.