Sırbistan’da Öğrenci Hareketinin Seçim Performansı Gündemde

Sırbistan’da 25 Ekim’de yapılan erken genel seçimler, ülke siyasetinde önemli bir değişimin kapısını araladı. Öğrencilerin öncülük ettiği Öğrenci Listesi, oyların yüzde 52,71’ini alarak seçimden birinci çıktı. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in desteklediği ittifak ise yüzde 39,17’de kaldı. Sonuçlarla birlikte uzun süredir ülke siyasetinde etkili olan iktidar bloğu ağır bir yenilgi aldı; geleneksel muhalefet de parlamentoda güçlü bir temsil elde edemedi.

Seçim Komisyonunun açıkladığı geçici sonuçlara göre Öğrenci Listesi, 250 sandalyeli parlamentoda 140 sandalye kazanabilecek çoğunluğa ulaştı. Vučić’in liderliğindeki siyasi ittifakın sandalye sayısı ise 104 olarak açıklandı. Bu tablo, Sırbistan’da yeni bir siyasi dönemin başlayabileceğine işaret etti.

Seçimlere katılım da dikkat çekti. Açıklanan verilere göre seçmenlerin yüzde 68,78’i sandık başına gitti. Vučić’in yenilgiyi kabul etmesiyle birlikte başkent Belgrad başta olmak üzere çeşitli kentlerde öğrenci hareketini destekleyenler kutlamalar yaptı.

Öğrenci hareketi nasıl ortaya çıktı?

Sırbistan’daki öğrenci hareketinin yükselişinde, Kasım 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonunda yaşanan facia belirleyici oldu. İstasyonun girişindeki beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişi hayatını kaybetti. Olayın ardından kamuoyunda sorumluların belirlenmesi, kamu yatırımlarında şeffaflık sağlanması ve yolsuzluk iddialarının araştırılması talepleri öne çıktı.

Üniversite öğrencilerinin başlattığı protestolar kısa sürede ülke geneline yayıldı. Gösterilerde yalnızca facianın aydınlatılması değil, kamu kurumlarının işleyişi, hesap verebilirlik ve siyasi sorumluluk konuları da gündeme taşındı.

Yaklaşık iki yıla yayılan protestoların ardından öğrenci hareketi, seçimlerde desteklenecek adayları bir araya getiren bir liste oluşturdu. Böylece sokak gösterileriyle görünürlük kazanan hareket, siyasi rekabetin doğrudan bir parçası hâline geldi.

İktidarın yanı sıra geleneksel muhalefet de zorlandı

Seçim sonuçlarının dikkat çeken yönlerinden biri, başarının yalnızca iktidar ittifakına karşı kazanılmış bir zafer olmamasıydı. Öğrenci Listesi, geleneksel muhalefetin de önüne geçerek geniş bir seçmen desteği elde etti.

Hareketin farklı toplumsal kesimlerden adayları bir araya getirmesi, yolsuzlukla mücadele ve kamu kurumlarının siyasi etkiden arındırılması gibi talepleri öne çıkarması seçim kampanyasının temel unsurları arasında yer aldı. Üniversite çevrelerinden doğan hareketin desteği, zamanla öğrencilerin dışına çıkarak daha geniş bir seçmen grubuna yayıldı.

Bununla birlikte, seçim zaferinin ülke yönetiminde nasıl bir modele dönüşeceği henüz netleşmiş değil. Hareketin belirgin ve tek bir lider etrafında şekillenmeyen yapısı, karar alma süreçlerinin nasıl yürütüleceği konusunda soru işaretleri oluşturuyor.

Yeni dönemde gözler hükümetin kurulmasında

Seçim sonuçları, Öğrenci Listesi’ne parlamentoda tek başına hükümet kurabilecek bir çoğunluk sağladı. Ancak seçim kazanmakla ülkeyi yönetmek arasındaki fark, hareketin önündeki en önemli sınavlardan biri olacak.

Yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarında şeffaflığın artırılması ve eğitim sisteminin iyileştirilmesi hareketin öne çıkan vaatleri arasında bulunuyor. Bu vaatlerin hangi adımlarla hayata geçirileceği, yeni yönetimin öncelikleri ve kadroları önümüzdeki dönemde yakından izlenecek.

Sırbistan’ın dış politika tercihleri, Avrupa Birliği ile ilişkileri ve bölgesel meselelerde izleyeceği çizgi de yeni dönemin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Farklı görüşleri bir araya getiren öğrenci hareketinin bu konularda nasıl bir ortak politika geliştireceği henüz belli değil.

Sandıktan çıkan sonuç, Sırbistan’da yıllardır etkili olan siyasi dengelerin değişebileceğini gösterdi. Ancak hareketin seçim başarısını kalıcı siyasi ve kurumsal dönüşüme çevirip çeviremeyeceği, önümüzdeki dönemde atılacak adımlarla ortaya çıkacak.