İsrail'de 27 Ekim'de gerçekleştirilen genel seçimlerin ardından başlayan siyasi tartışmalar yeni bir boyut kazandı. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun seçim sonuçlarına yönelik itirazlarının ardından, aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de sonuçların resmen onaylanmasına karşı çıkacağını açıkladı. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partilerinin seçimlerde elde ettiği önemli başarıyı hedef alan Ben-Gvir, yabancı ülkelerin seçim sürecine müdahale ettiğini ve sonuçların manipüle edildiğini iddia etti.

Ben-Gvir, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, seçim sonuçlarının güvenilir olmadığını savunarak Merkez Seçim Komitesi'nde yapılacak oylamada karşı yönde oy kullanacaklarını bildirdi. Böylece Netanyahu'nun liderliğindeki Likud cephesinin seçim sonuçlarına yönelik itirazlarına bir başka önemli isim daha katılmış oldu.

İsrail'de seçim sonuçlarının kesinleştirilmesi için yürütülen süreçte yaşanan bu çıkış, hükümet kurma görüşmelerinin başlayacağı dönemde siyasi gerilimi artırdı. Ancak seçim makamlarının incelemeleri sonucunda seçimlerin bütünlüğünü bozacak bir usulsüzlük tespit edilmediği açıklandı.

Ben-Gvir'den seçim sonuçlarına sert tepki

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı ve Otzma Yehudit Partisi lideri Itamar Ben-Gvir, 4 Kasım'da yaptığı açıklamada seçim sonuçlarının onaylanmasına karşı çıkacaklarını duyurdu.

ABD merkezli X platformundaki hesabından paylaşım yapan Ben-Gvir, seçimlerin manipüle edildiğini ve açıklanan sonuçların gerçeği yansıtmadığını ileri sürdü. Yabancı ülkelerin İsrail'deki seçim sürecine müdahale ettiği iddiasını yineleyen aşırı sağcı bakan, Merkez Seçim Komitesi'ndeki oylamada sonuçların onaylanmasına karşı oy kullanacaklarını belirtti.

Ben-Gvir'in açıklaması, seçim sonuçlarına yönelik itirazların yalnızca Netanyahu'nun partisiyle sınırlı kalmadığını gösterdi. Otzma Yehudit cephesinin de sonuçların meşruiyetini sorgulaması, İsrail'de seçim sonrası siyasi tartışmaların daha geniş bir alana yayılmasına neden oldu.

Arap partilerinin seçim başarısı tartışmaların merkezinde

İsrail'deki tartışmaların odağında, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partilerinin seçimlerde elde ettiği sandalye sayısı bulunuyor.

27 Ekim'de yapılan seçimlerde Arap partilerini temsil eden iki liste toplam 19 milletvekilliği kazandı. Bu sonuç, 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde hükümet kurma hesaplarını doğrudan etkileyen önemli bir siyasi tablo ortaya çıkardı.

Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53 sandalyede kalırken, Gadi Eisenkot'un öncülük ettiği muhalefet bloku 48 milletvekilliği elde etti. Her iki taraf da hükümet kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamadı.

Arap partilerinin elde ettiği 19 sandalye, hükümet kurma görüşmelerinde belirleyici olabilecek bir konuma gelmelerini sağladı. Netanyahu ve müttefiklerinin seçimlere yönelik itirazlarında da bu tablonun önemli bir yeri bulunuyor.

Netanyahu cephesinden yabancı müdahale iddiası

Seçim sonuçlarına yönelik itirazların önemli gerekçelerinden biri, yabancı ülkelerin İsrail'deki seçimlere müdahale ettiği yönündeki iddialar oldu.

Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi ve aşırı sağcı siyasi ortakları, özellikle Arap seçmenlerin katılım oranının artırılmasına yönelik faaliyetlerin dış kaynaklarla desteklendiğini öne sürdü. Bu kapsamda Katar'ın seçim sürecinde Arap seçmenlerin sandığa gitmesini teşvik eden çalışmaları finanse ettiği iddia edildi.

Söz konusu iddialar üzerine İsrail iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet tarafından soruşturma başlatıldı. Ancak iddiaların seçim sonuçlarını değiştirecek boyutta olduğuna ilişkin kamuoyuna sunulmuş kesinleşmiş bir kanıt bulunmuyor.

Katar Dışişleri Bakanlığı da kendisine yöneltilen suçlamaları reddetti. Dolayısıyla yabancı müdahale iddiaları, henüz doğrulanmış bir seçim usulsüzlüğü olarak değerlendirilemiyor.

Merkez Seçim Komitesi sonuçları onayladı

Ben-Gvir'in itiraz açıklaması yaptığı gün İsrail Merkez Seçim Komitesi'nde seçim sonuçlarının onaylanmasına ilişkin süreç de devam etti.

Komite Başkanı ve Yüksek Mahkeme Yargıcı Noam Sohlberg, seçimlerin güvenilirliğine ilişkin yapılan incelemelerde sonuçları geçersiz kılacak bir usulsüzlük tespit edilmediğini açıkladı.

Komite tarafından 9 bin 69 sandıkta inceleme gerçekleştirildiği, siyasi partilerden ve vatandaşlardan gelen şikâyetlerin değerlendirildiği bildirildi. İncelemeler sonucunda seçimlerin bütünlüğünü bozacak veya açıklanan sonuçları değiştirecek nitelikte bir bulguya rastlanmadığı belirtildi.

Merkez Seçim Komitesi Başkanlık Divanı'nda yapılan oylamada sonuçların onaylanması yönünde karar çıktı. Likud ve Şas temsilcileri çekimser kalırken, onay süreci tamamlandı. Böylece Ben-Gvir'in ve partisinin karşı çıkmasına rağmen seçim sonuçlarının resmileştirilmesinin önündeki engel kalktı.

Ben-Gvir'den Arap partilerine yönelik sert çıkış

Ben-Gvir'in seçim sonuçlarına ilişkin açıklamaları yalnızca itirazla sınırlı kalmadı. Aşırı sağcı bakan, yabancı müdahale iddialarının araştırılması gerektiğini savunarak Arap partilerinin yöneticilerine yönelik sert ifadeler kullandı.

İsrail iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet'in seçimlere yabancı kaynaklı finansman ve etki faaliyetleriyle ilgili değerlendirmelerinin ardından Ben-Gvir, Arap siyasi parti liderlerinin gözaltına alınmasını istedi.

Bakanın bu çıkışı, İsrail'deki siyasi tartışmaların yanı sıra hukuk ve demokrasi ekseninde de yeni bir tartışma başlattı. Özellikle seçim sonuçlarının onaylanmasıyla soruşturmanın birbirinden ayrı süreçler olduğu yönündeki değerlendirmeler öne çıktı.

Öte yandan Şin-Bet'in yürüttüğü incelemenin kapsamı ve iddiaların boyutuna ilişkin araştırmaların sürdüğü bildirildi. Soruşturmanın devam etmesi, seçim sonuçlarının geçerliliğinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

İsrail'de hükümet kurma süreci nasıl ilerleyecek?

Seçim sonuçlarının onaylanmasıyla birlikte İsrail'de gözler yeni hükümetin kurulması için yürütülecek siyasi görüşmelere çevrildi.

Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un parlamentoya giren siyasi partilerin temsilcileriyle görüşerek hükümeti kurabilecek isim konusunda değerlendirme yapması bekleniyor.

Ancak seçimlerden çıkan sandalye dağılımı, hükümet kurma sürecini oldukça karmaşık hale getiriyor. Netanyahu'nun liderliğindeki blok 53 sandalyede kalırken, Eisenkot'un öncülük ettiği muhalefet cephesi de tek başına çoğunluğu sağlayamadı.

Arap partilerinin 19 sandalyelik gücü, yeni hükümetin kurulmasında önemli bir unsur olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte bu partilerin hangi siyasi oluşumla ve hangi şartlarda iş birliği yapacağı henüz netleşmiş değil.

İsrail'de siyasi tarafların uzlaşamaması halinde yeni bir erken seçim ihtimali de gündeme gelebilir.

Ben-Gvir'in seçim sonuçlarına karşı çıkacağını açıklaması, Netanyahu cephesindeki itirazların devam ettiğini gösterse de Merkez Seçim Komitesi'nin sonuçları onaylamasıyla süreç yeni bir aşamaya geçti. Bundan sonraki dönemde İsrail siyasetinin en önemli gündem maddesi, parlamentoda 61 sandalyelik çoğunluğun nasıl oluşturulacağı olacak.