Devrim Muhafızları: Hürmüz Boğazı'nda 3 Petrol Tankeri Mayına Çarptı

Hürmüz Boğazı'nda petrol taşımacılığına ilişkin gerilim yeni bir açıklamayla gündeme geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, stratejik su yolundan geçmeye çalışan 3 petrol tankerinin deniz mayınlarına çarptığını, patlamaların ardından gemilerde yangın çıktığını ve tankerlerin boğazın güney kıyılarında kaldığını ileri sürdü. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise İran'ın mayın iddialarını reddederek uluslararası kabul gören ana geçiş güzergâhlarının temizlendiğini savundu.

İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada, olayların son 24 saat içerisinde yaşandığı belirtildi. Açıklamaya göre tankerler, İran'ın izinsiz olarak nitelendirdiği güney güzergâhını kullanmaya çalışırken uyarıları dikkate almadı. Gemilerin radar ve seyir sistemlerini kapattığı da öne sürüldü.

Ancak İran'ın üç tankerin mayına çarptığı yönündeki iddiası bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil. Uluslararası denizcilik kaynaklarının bildirdiği yangın ve gemi olaylarının, İran'ın sözünü ettiği tankerlerle aynı olaylar olup olmadığı da netlik kazanmadı.

İran'dan 3 petrol tankeri için mayın açıklaması

Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güney bölümünden geçmeye çalışan üç petrol tankerinin deniz mayınlarına çarptığını duyurdu. İran tarafının açıklamasında, patlama ve yangınların ardından gemilerin boğazın güney kıyılarında terk edildiği iddia edildi.

Tankerlerin İran güçlerinin uyarılarına rağmen belirlenen güzergâh dışında hareket ettiği ve seyir sistemlerini devre dışı bıraktığı da açıklamada yer aldı. İran, söz konusu güney koridorunun güvenli olmadığını savunarak gemi sahiplerini ve mürettebatı bu güzergâhı kullanmamaları konusunda uyardı.

Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin kendi belirlediği kurallar çerçevesinde yürütülmesini istiyor. Bu yaklaşım, uluslararası deniz ulaşımında serbest geçiş tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

ABD iddiaları reddetti

İran'ın açıklamasına ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'ndan (CENTCOM) itiraz geldi. CENTCOM, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'nda deniz mayınlarına çarptığı yönündeki İran kaynaklı haberleri reddetti.

ABD tarafı, uluslararası kabul gören ana geçiş güzergâhlarının deniz mayınlarından temizlendiğini ve bu rotaların açık olduğunu bildirdi. Açıklamada, çok sayıda ticari geminin söz konusu güzergâhları güvenli şekilde kullandığı ifade edildi.

Böylece aynı deniz trafiğine ilişkin iki tarafın açıklamaları birbirinden ayrıldı. İran, güney güzergâhında mayın tehlikesi bulunduğunu savunurken ABD, uluslararası kabul gören ana geçiş hatlarında böyle bir risk olmadığını ileri sürdü.

Uluslararası denizcilik kuruluşu bir gemide yangın bildirdi

Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler yalnızca tarafların açıklamalarıyla sınırlı kalmadı. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Kurumu (UKMTO), 29 Ekim'de Umman'ın Khasab kenti açıklarında bir geminin yandığına ilişkin bildirim aldığını duyurdu.

UKMTO'ya göre boğazın yaklaşık 9 deniz mili kuzeyinde bulunan bir geminin kaptanı, denizde başka bir geminin alev aldığını bildirdi. Ancak bu ilk bildirimde yangının nedeni, geminin kimliği ve mürettebatın durumu hakkında kesin bilgi bulunmuyordu.

Aynı gün bölgede bir petrol tankerinin kimliği belirsiz bir cisimle vurulduğuna ilişkin ayrı bir denizcilik bildirimi de yapıldı. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre, söz konusu olayda mürettebatın güvende olduğu ve çevre kirliliği bildirilmediği belirtildi.

Bununla birlikte, uluslararası denizcilik kaynaklarının bildirdiği olayların İran'ın üç tankerle ilgili açıklamasında sözünü ettiği gemilerle aynı olup olmadığı kesinleşmedi. Bu nedenle bölgede yaşanan her yangın veya gemi hasarını doğrudan mayın saldırısıyla ilişkilendirmek mümkün değil.

Hürmüz Boğazı neden bu kadar önemli?

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi ve Arap Denizi'ne bağlayan dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Körfez ülkelerinden çıkarılan petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın önemli bir bölümü bu dar su yolundan dünya pazarlarına ulaştırılıyor.

Boğazda yaşanabilecek güvenlik sorunları, petrol tankerlerinin seferlerini, enerji sevkiyatını ve uluslararası piyasalardaki arz beklentilerini etkileyebiliyor. Özellikle mayın, gemi saldırısı ve geçiş kısıtlaması iddiaları, deniz taşımacılığı şirketleri açısından güvenlik risklerini artırıyor.

Hürmüz'de yaşanan gerilim yalnızca İran ile ABD arasındaki askeri ve siyasi tartışmalarla sınırlı kalmıyor. Bölgeden geçen ticari gemilerin güvenliği, enerji ithalatçısı ülkelerin tedarik planları ve küresel petrol piyasası açısından da yakından izleniyor.

Gözler bölgeden gelecek yeni açıklamalarda

İran'ın üç petrol tankerinin mayına çarptığı yönündeki açıklaması ile ABD'nin bu iddiaları reddetmesi, Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Şu ana kadar üç tankerin tamamının mayına çarptığını doğrulayan bağımsız bir açıklama bulunmuyor. Gemilerin isimleri, bayrakları ve sahipleriyle ilgili ayrıntılar da netleşmiş değil. Denizcilik kaynaklarının bildirdiği gemi yangını ve hasar olaylarının İran'ın açıklamasındaki tankerlerle bağlantısı ise henüz ortaya konulmadı.

Bölgede deniz trafiğinin nasıl ilerleyeceği ve tarafların yeni açıklamaları, enerji taşımacılığı açısından önem taşıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, uluslararası piyasalarda da yakından takip edilmeye devam ediyor.