İsrail'de Seçim Sürecinde Yeni Gelişme: Netanyahu'nun İtirazına Rağmen Görüşmeler Başladı

İsrail'de 27 Ekim'de gerçekleştirilen genel seçimlerin ardından siyasi dengeleri değiştirebilecek yeni bir aşamaya geçiliyor. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun seçim sonuçlarının onaylanmasının ertelenmesi yönündeki girişimi reddedilirken, seçim sonuçlarının resmileştirilmesi ve yeni hükümetin kurulması için hazırlıklar hız kazandı. Seçim yetkililerinin itirazları kabul etmemesiyle birlikte gözler Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un başlatacağı siyasi istişarelere çevrildi.

İsrail siyasetinde haftalardır devam eden seçim tartışmaları, hükümetin geleceğine ilişkin belirsizliği de beraberinde getirdi. Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi seçim sonuçlarına yönelik usulsüzlük ve dış müdahale iddialarını gündeme taşırken, seçim makamları mevcut bulguların sonuçların geçerliliğini ortadan kaldıracak nitelikte olmadığını bildirdi.

Yaşanan gelişmeler, Netanyahu'nun siyasi geleceği açısından da kritik bir dönemin kapısını araladı. Hiçbir siyasi blokun tek başına hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa ulaşamaması, önümüzdeki günlerde yürütülecek görüşmeleri daha da önemli hale getirdi.

Netanyahu'nun seçim sonuçlarını erteleme girişimi reddedildi

İsrail'de seçimlerin ardından başlayan tartışmaların merkezinde, Netanyahu'nun partisi Likud'un seçim sonuçlarının resmen onaylanmasının ertelenmesi yönündeki talebi yer aldı.

Likud cephesi, seçimlere yabancı ülkelerin müdahale etmiş olabileceği iddialarını gerekçe göstererek sonuçların kesinleştirilmeden önce yeni değerlendirmeler yapılmasını istedi. Parti temsilcileri, özellikle Arap partilerinin oy oranlarına ilişkin şüphelerin araştırılması gerektiğini savundu.

Ancak İsrail Merkezi Seçim Komitesi Başkanı ve Yüksek Mahkeme Yargıcı Noam Sohlberg, sonuçların açıklanmasının ertelenmesi talebini kabul etmedi. Sohlberg, seçim komitesinin devam eden bir soruşturmaya müdahale etme veya elde edilen sonuçların resmen ilan edilmesini engelleme yetkisinin bulunmadığını belirtti.

Seçim sonuçlarının geciktirilmesinin, görev süresi sona eren parlamentonun yetkisinin uzatılması gibi demokratik açıdan sorunlu bir tablo ortaya çıkarabileceğine de dikkat çekildi.

Böylece Netanyahu cephesinin seçim sonuçlarının onaylanmasını geciktirmeye yönelik girişimi karşılık bulmadı.

Seçimlerde usulsüzlük iddiaları araştırıldı

Tartışmaların temelinde, seçim günü bazı kişiler hakkında ortaya atılan para karşılığı oy kullanma ve yabancı ülkelerden siyasi müdahale iddiaları bulunuyor.

Netanyahu ve Likud temsilcileri, özellikle Arap nüfusun yoğun olduğu bölgelerdeki seçim sonuçlarını sorgulayan açıklamalarda bulundu. Katar başta olmak üzere bazı yabancı aktörlerin seçim sürecini etkilemeye çalışmış olabileceği öne sürüldü.

İsrail güvenlik birimleri tarafından bu iddialara ilişkin ayrı bir soruşturma yürütülürken, seçim makamları ise seçim sonuçlarının bütünlüğünü etkileyecek bir bulguya ulaşılmadığını açıkladı.

Merkezi Seçim Komitesi, 9 bin 69 sandıkta inceleme gerçekleştirildiğini ve açıklanan sonuçların seçmen iradesini doğru biçimde yansıttığı kanaatine varıldığını bildirdi. Komite, siyasi partiler tarafından sunulan şikâyetlerin değerlendirildiğini, seçimlerin güvenilirliğine zarar verecek bir tespit yapılmadığını duyurdu.

Bununla birlikte yabancı müdahale iddialarına ilişkin güvenlik soruşturmasının devam etmesi, tartışmaların tamamen sona ermediğini gösteriyor.

Netanyahu'nun seçim sonrası hesapları değişti

27 Ekim'de gerçekleştirilen seçimler, İsrail parlamentosundaki siyasi dağılımı önemli ölçüde değiştirdi.

120 sandalyeli Knesset'te Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi 27 sandalye kazanarak en fazla milletvekiline sahip parti oldu. Ancak Likud'un diğer sağ ve aşırı sağ ortaklarıyla oluşturduğu blok, hükümeti kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamadı.

Netanyahu'nun desteklediği siyasi blok toplam 53 sandalyede kaldı.

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi çevresinde şekillenen Netanyahu karşıtı Yahudi partileri ise 48 sandalye elde etti. Arap partilerinin kazandığı toplam 19 sandalye, yeni hükümetin kurulmasında belirleyici bir konuma geldi.

Bu tablo, Netanyahu'nun seçim sonrasında karşı karşıya kaldığı en önemli siyasi sorunlardan birini ortaya çıkardı. Likud'un birinci parti olmasına rağmen mevcut ittifakın parlamentoda çoğunluğu sağlayamaması, yeni hükümetin kurulmasını zorlaştırıyor.

Gözler Cumhurbaşkanı Herzog'un görüşmelerinde

Seçim sonuçlarının resmen kesinleşmesinin ardından İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un siyasi partilerle istişare sürecini başlatması bekleniyor.

Herzog, 4 Kasım Çarşamba günü saat 17.00'den itibaren 26'ncı Knesset'e giren siyasi grupların temsilcileriyle görüşecek. Cumhurbaşkanlığı tarafından açıklanan takvime göre görüşmeler, parlamentoda daha az sandalyeye sahip partilerden başlayacak.

Bu yöntemin, hükümet kurma seçeneklerinin geniş bir çerçevede değerlendirilmesini ve siyasi taraflar arasında yeni uzlaşma ihtimallerinin ortaya çıkmasını sağlaması hedefleniyor.

Herzog'un önceliği, siyasi partilerin tercihlerini dinlemek ve hükümeti kurabilecek milletvekilini belirlemek olacak. Cumhurbaşkanı, gerekli görmesi halinde ilave bir istişare turu gerçekleştirme seçeneğini de açık tutuyor.

Görüşmelerin tamamlanmasının ardından hükümeti kurma görevi verilecek isim açıklanacak. Görevi alan milletvekilinin hükümeti oluşturabilmesi için 28 günlük süresi bulunacak. Gerekli şartların oluşması halinde bu süre 14 gün daha uzatılabilecek.

Arap partilerinin 19 sandalyesi belirleyici olabilir

İsrail seçimlerinin ardından ortaya çıkan parlamenter dağılımda en dikkat çekici gelişmelerden biri, Arap partilerinin elde ettiği 19 sandalye oldu.

Netanyahu karşıtı partilerin hükümet kurabilmesi için bu milletvekillerinin desteği önemli bir seçenek olarak öne çıkıyor. Ancak muhalefet cephesinde Arap partileriyle ortak hareket edilmesi konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor.

Birleşik Liste lideri Yousef Jabareen, Netanyahu'nun iktidardan uzaklaştırılmasını isteyen partilerin parlamentodaki mevcut sayısal tabloyu dikkate alması gerektiğini savunuyor. Jabareen, Arap partilerinin desteği olmadan Netanyahu'nun hükümetini değiştirecek bir çoğunluğun oluşturulmasının mümkün görünmediğine işaret ediyor.

Buna karşılık Netanyahu, Arap partilerinin desteğine dayanacak bir hükümete karşı çıkıyor. Likud lideri, geniş tabanlı bir ulusal hükümet kurulmasını istediğini belirtirken böyle bir yönetimin kendi liderliğinde oluşturulması gerektiğini savunuyor.

Bu nedenle önümüzdeki görüşmelerde yalnızca başbakanlık görevinin kime verileceği değil, hangi partilerin birlikte hareket edebileceği de belirleyici olacak.

İsrail'de yeniden seçim ihtimali masada

İsrail'de hükümet kurma sürecinin uzaması halinde siyasi belirsizliğin daha da derinleşmesi mümkün. Cumhurbaşkanı Herzog'un görevlendireceği milletvekilinin gerekli desteği sağlayamaması durumunda başka bir isme hükümeti kurma fırsatı verilebilecek.

Bu girişimlerin de sonuçsuz kalması halinde parlamentodaki milletvekillerinin yeni bir aday üzerinde uzlaşması gerekecek. Sürecin başarısızlıkla sonuçlanması ise ülkeyi yeniden genel seçim ihtimaliyle karşı karşıya bırakabilecek.

Herzog, siyasi partilere yaptığı çağrılarda yeni bir seçim dönemine girilmemesi için uzlaşma yollarının değerlendirilmesini istedi. Tarafların seçim kampanyası dönemindeki sert söylemlerini geride bırakarak müzakereye açık bir tutum sergilemesi gerektiğini vurguladı.

Netanyahu'nun seçim sonuçlarına yönelik itirazlarının reddedilmesiyle birlikte İsrail'de yeni bir siyasi süreç başladı. Ancak parlamentodaki sandalye dağılımı, hükümetin kim tarafından ve hangi ortaklıklarla kurulacağı sorusunu şimdilik yanıtsız bırakıyor. Önümüzdeki günlerde Cumhurbaşkanı Herzog'un yürüteceği temaslar, İsrail siyasetinin yeni dönemine ilişkin önemli ipuçları verecek.