Uzmanlardan sonbahar uyarısı: Orman yangını riski hâlâ yüksek

Sonbaharın başlamasıyla birlikte orman yangını sezonunun sona erdiği düşünülse de uzmanlar bu algının gerçeği yansıtmadığı konusunda uyarıyor. Yüksek sıcaklık, düşük nem ve kuvvetli rüzgarın aynı anda görüldüğü günlerde orman yangını riski eylül ayında da ciddi seviyelere ulaşabiliyor. Uzmanlara göre özellikle Ege ve Akdeniz kuşağında yaz koşullarının sonbaharda da etkisini sürdürmesi, yangınlara karşı tedbirlerin devam etmesini zorunlu kılıyor.

Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yılmaz Çatal, bu yıl yağışların geçmiş yıllara göre daha olumlu seyretmesinin bitki örtüsü ve toprak nemi açısından avantaj sağladığını belirtti. Ancak bu durumun yangın sezonunun sona erdiği anlamına gelmediğine dikkat çekti.

Çatal'a göre birkaç meteorolojik unsurun aynı anda ortaya çıkması, yangının davranışını kısa sürede değiştirebiliyor. Bu nedenle yalnızca yağış miktarına bakılarak yangın riskinin düşük olduğu sonucuna varılması doğru bulunmuyor.

Yanıcı madde yükü arttı

Uzmanların dikkat çektiği en önemli başlıklardan biri ise bu yıl yağışlarla birlikte artan ot ve ölü örtü miktarı.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertuğrul Bilgili, yağışların ormanlar açısından olumlu etkileri bulunduğunu ancak aynı zamanda yoğun otlanma ve ölü örtü birikimine neden olduğunu belirtiyor. Bu durum, ormanlardaki yanıcı madde miktarını artırarak yangının büyümesi için uygun ortam oluşturabiliyor.

Bilgili, yanıcı madde neminin yüzde 10'un altına düşmesi ve buna kuvvetli rüzgarın eşlik etmesi halinde yangının kontrol edilmesinin çok daha zor hale gelebileceğine dikkat çekiyor.

Eylül ayına dikkat

Uzman değerlendirmelerinde özellikle ağustos-eylül dönemi öne çıkıyor. Güney ve Batı Anadolu'da yaz sıcaklıklarının eylül ayında da etkili olabilmesi, yangın tehlikesinin sonbaharın ilk döneminde devam etmesine neden oluyor.

Orman yangınlarının önemli bölümünün insan kaynaklı olduğuna dikkat çeken uzmanlar, yalnızca yangın söndürme çalışmalarına değil, yangın çıkmadan önce alınacak önlemlere de ağırlık verilmesi gerektiğini vurguluyor.

Tarım faaliyetleri, sanayi tesisleri, enerji nakil hatları ve ormanlarla yerleşim alanlarının kesiştiği bölgeler risk açısından yakından takip edilmesi gereken alanlar arasında gösteriliyor.

İhmal ve dikkatsizlik uyarısı

Uzmanlara göre yangınların önlenmesinde vatandaşların dikkatli olması büyük önem taşıyor. Anız yakılması, bahçe atıklarının kontrolsüz şekilde yakılması ve piknik ateşlerinin tamamen söndürülmemesi gibi davranışlar, özellikle kuru ve rüzgarlı havalarda ciddi sonuçlara yol açabiliyor.

Bu nedenle yangına hassas bölgelerde yaşayan vatandaşların hem yangın öncesi tedbirler hem de yangın anında yapılması gerekenler konusunda bilinçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Teknolojiyle erken müdahale

Uzmanlar, yangınlarla mücadelede teknolojinin daha etkin kullanılmasını da öneriyor. Meteorolojik veriler, geçmiş yangınlar, arazi yapısı ve insan hareketliliğinin bir araya getirildiği dinamik risk haritalarının yanı sıra kamera, uydu ve İHA sistemlerinin kritik bölgelerde yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor.

Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yılmaz Çatal, yapay zeka destekli erken tespit sistemlerinin de yangınlarla mücadelede önemli katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

“Risk tamamen ortadan kalkmadı”

Orman Genel Müdürlüğünün eylül ayındaki değerlendirmeleri de tehlikenin sürdüğüne işaret ediyor. Kurumun yayımladığı son değerlendirmede, eylül ayının ilk 8 gününde Türkiye'de 146 orman yangını ve 260 orman dışı alan yangını meydana geldiği bildirildi.

Konya'da da yangın riskine karşı alınan tedbirlerin sonbaharın ilk günlerinde devam ettiği görülüyor. Kentte yıl boyunca farklı bölgelerde orman yangınları yaşanırken, yetkililerin özellikle riskli alanlarda tedbirleri sürdürmesi önem taşıyor.

Uzmanların ortak mesajı ise net: Takvim sonbaharı gösterse de orman yangını tehlikesi bitmiş değil. Sıcaklık, nem ve rüzgarın bir araya geldiği günlerde vatandaşların çok daha dikkatli olması ve yangın riskini artırabilecek davranışlardan kaçınması gerekiyor.

Sonbahar geldi ancak orman yangını riski bitmedi. Uzmanlar sıcaklık, düşük nem ve rüzgara karşı kritik uyarılarda bulundu.