Suriye ordusunun yeniden yapılanmasında Türkiye’nin rolü büyüyor

Suriye’de Beşşar Esad yönetiminin sona ermesinin ardından başlayan askeri yapılanma süreci yeni bir aşamaya girdi. Şam yönetimi, savaş yıllarında parçalanan askeri yapıyı tek bir devlet ordusu çatısı altında birleştirmeye çalışırken, Türkiye’nin eğitim, danışmanlık ve teknik desteği süreçte dikkat çeken başlıklardan biri haline geldi.

Türkiye ile Suriye arasında 13 Ağustos 2025’te imzalanan “Ortak Eğitim ve Danışmanlık Mutabakat Muhtırası” kapsamında Suriye’nin savunma kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Milli Savunma Bakanlığı, mutabakatla birlikte eğitim, danışmanlık, teknik destek ve karşılıklı ziyaretlerin başladığını açıklamıştı.

Suriye ordusu tek çatı altında toplanıyor

Suriye’de yeni yönetimin karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri, farklı silahlı grupların devletin resmi askeri yapısına entegre edilmesi. Esad yönetiminin devrilmesinin ardından çok sayıda silahlı oluşum Savunma Bakanlığı çatısı altında bir araya getirildi.

Ancak askeri grupların aynı bakanlık altında toplanması, tek ve bütünleşmiş bir ordu oluşturulduğu anlamına gelmiyor. Komuta zinciri, birliklerin yeniden yapılandırılması, personel dağılımı ve eski gruplara dayalı bağlılıkların ortadan kaldırılması süreci devam ediyor.

Independent Türkçe'nin 16 Eylül tarihli analizinde de yeni Suriye ordusunun, eski silahlı grupların mevcut yapılarını koruduğu ilk aşamadan, daha merkezi ve kurumsal bir ordu oluşturulmasına doğru ilerlediği değerlendirildi.

Türkiye'nin askeri eğitim desteği

Türkiye'nin Suriye'deki rolü yalnızca silah ve ekipman desteğiyle sınırlı değil. Milli Savunma Bakanlığı, Suriye'nin savunma kapasitesini geliştirmek amacıyla eğitim, danışmanlık ve teknik destek faaliyetlerinin yürütüldüğünü açıkladı.

Bu kapsamda Suriye Savunma Bakanlığı Eğitim Daire Başkanı ve beraberindeki heyet Milli Savunma Üniversitesini ziyaret etti. Türkiye ayrıca Suriye'nin ihtiyaçlarının belirlenmesi ve ortak bir yol haritası oluşturulması amacıyla teknik ziyaretler planladı. Ankara, Suriye'nin istikrarını bölge güvenliği açısından önemli gördüğünü ve “Tek Devlet, Tek Ordu” anlayışını desteklediğini bildirdi.

Türkiye'nin bu desteği 2026'da askeri tatbikatlara da yansıdı. Suriye ordusundan çekirdek bir unsur EFES-2026 Tatbikatı'na katıldı. Milli Savunma Bakanlığı, bunun Suriye ordusunun Suriye toprakları dışında katıldığı ilk tatbikat olduğunu ve eğitim desteğinin devam edeceğini açıkladı.

Suriye ordusunun mimarisi değişiyor

Yeni ordunun oluşturulması yalnızca birliklerin bir araya getirilmesinden ibaret değil. Modern bir askeri yapının kurulabilmesi için komuta-kontrol sistemleri, haberleşme altyapısı, eğitim mekanizmaları, lojistik, bakım ve askeri doktrin gibi alanların da ortak bir sistem içerisinde oluşturulması gerekiyor.

Bu noktada Türkiye'nin sahip olduğu askeri eğitim altyapısı ve savunma sanayisi kapasitesi, Şam yönetimi açısından önemli bir iş birliği alanı oluşturuyor.

Suriye Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali El-Nasan'ın Mayıs 2026'da Türkiye'yi ziyaret ederek Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ile görüşmesi de askeri temasların üst düzeyde sürdüğünü gösterdi. Suriye Savunma Bakanlığı, ziyaretin EFES-2026 Tatbikatı'nı takip etmek ve askeri iş birliğini geliştirmek amacıyla gerçekleştirildiğini duyurdu.

İsrail neden yakından takip ediyor?

Suriye ordusunun yeniden yapılandırılmasında Türkiye'nin rolünün genişlemesi, İsrail tarafından da yakından izleniyor. T24'ün güncel analizinde, İsrail'in özellikle Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığının genişlemesi, olası askeri tesis kullanımı ve hava savunma kapasitesinin geliştirilmesi ihtimalinden endişe duyduğu değerlendiriliyor.

Buradaki temel tartışma, Türkiye'nin Suriye'de yalnızca askeri personel veya ekipman sağlayan bir ülke olarak mı kalacağı, yoksa yeni Suriye ordusunun eğitim ve kurumsal yapısının oluşumunda daha uzun vadeli bir rol mü üstleneceği.

Şam farklı ülkelerle de temas halinde

Suriye yönetimi askeri yapılanma sürecinde yalnızca Türkiye ile ilişkilerini geliştirmiyor. Rusya ile geçmişten gelen askeri bağların yeniden kurulması, Körfez ülkeleriyle ilişkilerin geliştirilmesi ve Batılı ülkelerle temasların sürdürülmesi de Şam'ın çok yönlü bir politika izlediğini gösteriyor.

Bu nedenle yeni Suriye ordusunun tamamen tek bir ülkenin askeri sistemine bağlanacağına ilişkin kesin bir tablo bulunmuyor. Ancak Türkiye'nin coğrafi yakınlığı, askeri eğitim kapasitesi ve Suriye ile son dönemde geliştirdiği savunma ilişkileri, Ankara'nın yeniden yapılanma sürecindeki görünürlüğünü artırıyor.

Önümüzdeki dönemde Suriye ordusunun nasıl yapılandırılacağı; komuta zincirinin nasıl oluşturulacağı, farklı silahlı grupların ne ölçüde entegre edileceği ve dış ülkelerle kurulacak askeri iş birliklerinin kapsamı üzerinden şekillenecek.