Millî Mücadele Tarihiyle Öne Çıkan Türkiye'nin 10 Şehri

Türkiye'de “en vatansever şehir” şeklinde hazırlanmış resmî bir sıralama bulunmuyor. Çünkü vatan sevgisinin şehir bazında kesin bir rakamla ölçülmesi mümkün değil.

Ancak Türkiye'nin yakın tarihi incelendiğinde Millî Mücadele'de gösterilen direniş, işgale karşı verilen mücadele, şehit ve gazilerin bıraktığı miras ve şehirlerin Türk tarihindeki sembolik konumları açısından bazı kentler özellikle dikkat çekiyor.

Bu nedenle aşağıdaki liste kesin bir “vatanseverlik sıralaması” değil; Türkiye'nin Millî Mücadele ve vatan savunması tarihinde öne çıkan şehirlerden oluşuyor.

1. Çanakkale

Vatan savunması denildiğinde Türkiye'de akla gelen ilk yerlerden biri kuşkusuz Çanakkale.

1915'te gerçekleşen Çanakkale Savaşları, Türk tarihinin en önemli savunma mücadelelerinden biri oldu. Anadolu'nun dört bir tarafından gelen askerler Çanakkale cephesinde mücadele etti.

Bugün Gelibolu Yarımadası'ndaki şehitlikler ve anıtlar, Çanakkale'yi Türkiye'nin millî hafızasının en önemli merkezlerinden biri haline getiriyor.

2. Gaziantep

Antep halkının Millî Mücadele döneminde Fransız işgaline karşı gösterdiği direniş, kentin tarihine damga vurdu.

TBMM, bu mücadele nedeniyle 1921 yılında Antep'e “Gazi” unvanını verdi.

Şehrin adı daha sonra Gaziantep olarak kullanılmaya başlandı. Kent bugün de Millî Mücadele dönemindeki direnişin sembollerinden biri kabul ediliyor.

3. Kahramanmaraş

Maraş halkının işgal kuvvetlerine karşı başlattığı direniş, Millî Mücadele tarihinin önemli sayfalarından birini oluşturuyor.

Kentte halkın örgütlenerek işgale karşı mücadele etmesi Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesinin sembol olaylarından biri haline geldi.

Maraş'a 1973 yılında “Kahraman” unvanı verilerek şehrin adı Kahramanmaraş oldu.

4. Şanlıurfa

Urfa da Millî Mücadele döneminde işgale karşı direnişiyle öne çıkan şehirlerden biri.

Kent halkının gösterdiği mücadele nedeniyle Urfa'ya 1984 yılında “Şanlı” unvanı verildi.

Şanlıurfa'ya daha sonra TBMM tarafından İstiklal Madalyası da verildi.

5. Samsun

Samsun'un Türk tarihindeki yeri oldukça farklı.

Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışı, Millî Mücadele'nin başlangıcındaki en önemli dönüm noktalarından biri kabul ediliyor.

Bu nedenle Samsun yalnızca Karadeniz'in önemli şehirlerinden biri değil, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinin sembol şehirlerinden biri olarak görülüyor.

6. Erzurum

Erzurum, Millî Mücadele'nin siyasi ve örgütsel temellerinin atıldığı şehirlerden biri.

1919'da gerçekleştirilen Erzurum Kongresi'nde vatanın bütünlüğü ve millî bağımsızlık konusunda önemli kararlar alındı.

“Manda ve himaye kabul olunamaz” anlayışı da Millî Mücadele'nin bağımsızlık hedefinin en güçlü ifadelerinden biri haline geldi.

7. Sivas

Erzurum'un ardından Millî Mücadele'nin en kritik merkezlerinden biri Sivas oldu.

4 Eylül 1919'da başlayan Sivas Kongresi, farklı bölgelerdeki millî cemiyetlerin ortak hareket etmesi açısından tarihi önem taşıdı.

Bu nedenle Sivas, Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesinin siyasi merkezlerinden biri olarak hafızalara kazındı.

8. Ankara

Ankara'nın Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesindeki rolü tartışılmaz derecede büyük.

Mustafa Kemal Paşa ve Heyet-i Temsiliye'nin Ankara'ya gelmesinin ardından şehir Millî Mücadele'nin yönetim merkezi haline geldi.

23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Ankara'da açılmasıyla kent bağımsızlık mücadelesinin siyasi merkezi oldu.

Cumhuriyet'in ilanından kısa süre önce Ankara'nın başkent ilan edilmesi de şehrin tarihsel önemini pekiştirdi.

9. Kastamonu

Kastamonu, Millî Mücadele sırasında özellikle lojistik destek açısından kritik görev üstlendi.

İnebolu üzerinden Anadolu'ya ulaştırılan silah ve mühimmatın cepheye taşınmasında Kastamonu güzergâhı büyük önem taşıdı.

İnebolu'dan Ankara'ya uzanan ve bugün “İstiklal Yolu” olarak anılan güzergâh, Millî Mücadele'nin lojistik damarlarından biri oldu.

10. Konya

Anadolu'nun tarihî merkezlerinden Konya, Türk devlet geleneğinde ve Anadolu'nun kültürel tarihinde önemli bir yere sahip.

Selçuklu döneminde başkentlik yapan şehir, Anadolu'daki Türk-İslam kültürünün önemli merkezlerinden biri haline geldi.

Konya'nın askerî ve millî hafızasında da güçlü bir gelenek bulunuyor. Şehirden farklı dönemlerde çok sayıda asker vatan savunmasına katılırken Konya, Cumhuriyet döneminde de Türkiye'nin önemli askerî merkezlerinden biri olmayı sürdürdü.

Vatanseverlik rakamlarla ölçülebilir mi?

Bir kişinin veya şehrin “vatanını ne kadar sevdiğini” kesin şekilde ölçmek mümkün değil.

Vatanseverlik; ülkeye bağlılık, toplumsal sorumluluk, fedakârlık, vatandaşlık bilinci ve ortak değerlere sahip çıkmak gibi birçok farklı unsurdan oluşuyor.

Bu nedenle herhangi bir şehrin insanlarının başka bir şehirde yaşayanlardan “daha vatansever” olduğunu bilimsel veri olmadan kesin bir gerçek olarak sunmak doğru olmaz.

Bu liste de şehirlerin günümüzdeki insanlarını derecelendirmek yerine Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesinde ve millî hafızasında öne çıkan tarihsel rollerini esas alıyor.