BM Genel Sekreterliği yarışında yeni gelişme: BAE, Lana Nuseybe’yi gündeme taşıdı

BM’de yeni genel sekreter için kritik yarış

Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için yürütülen seçim sürecinde dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Birleşik Arap Emirlikleri’nin, Filistin asıllı diplomat ve Devlet Bakanı Lana Zeki Nuseybe’yi BM Genel Sekreterliği için öne çıkarmaya başladığı iddia edildi.

Nuseybe’nin adı, mevcut Genel Sekreter Antonio Guterres’in görev süresinin sona ermesinin ardından başlayacak yeni dönem için yürütülen arayışta gündeme geldi. BM’nin yeni Genel Sekreteri’nin Ocak 2027’de göreve başlaması bekleniyor.

Seçim sürecinde şu ana kadar çok sayıda aday gündeme gelirken, yapılan görüşmeler ve kapalı oylamalarda henüz belirgin bir uzlaşının ortaya çıkmadığı bildiriliyor. Bu tablo, son aşamada yeni isimlerin yarışa dahil olabileceği yorumlarını da beraberinde getiriyor.

Nuseybe deneyimli bir BM diplomatı

BAE'nin aday olarak değerlendirdiği Lana Nuseybe, Birleşmiş Milletler nezdinde uzun yıllar görev yapan deneyimli bir diplomat olarak biliniyor.

Nuseybe, 2013-2024 yılları arasında BAE'nin BM Daimi Temsilcisi olarak görev yaptı. Bu dönemde BAE'nin BM Güvenlik Konseyi üyeliği sırasında çeşitli diplomatik girişimlerde rol aldı ve özellikle Gazze, insani yardım, kadınların güçlendirilmesi ve çok taraflı diplomasi gibi başlıklarda çalışmalar yürüttü.

BAE Dışişleri Bakanlığına göre Nuseybe, BM Güvenlik Konseyi'ndeki görev döneminde farklı ülkeler arasında ortak zemin oluşturulması yönünde diplomatik çalışmalar gerçekleştirdi. Ayrıca BM Güvenlik Konseyi reformuna ilişkin müzakerelerde de aktif sorumluluk üstlendi.

Türkiye'nin adayı da gündemde

BAE'nin Nuseybe'yi öne çıkardığı iddiasının Türkiye açısından dikkat çeken tarafı ise Ankara'nın da BM Genel Sekreterliği için kendi adayını değerlendirdiğine ilişkin haberlerin gündeme gelmesi.

ABD merkezli Associated Press'in diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre Türkiye, eski Dışişleri Bakanı ve halen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri olarak görev yapan Feridun Sinirlioğlu'nun adaylığını değerlendiriyor.

Ancak Ankara'nın Sinirlioğlu'nu henüz resmen aday gösterdiğine ilişkin açıklama bulunmuyor. Diplomatik kaynaklar ise konunun Türkiye açısından ciddi biçimde değerlendirildiğini belirtiyor.

Ankara-Abu Dabi rekabeti iddiası

Nuseybe ile Sinirlioğlu isimlerinin aynı süreçte gündeme gelmesi, BM Genel Sekreterliği yarışının bölgesel diplomasi açısından da dikkatle izlenmesine neden oluyor.

Ancak mevcut tabloyu doğrudan bir “Ankara-Abu Dabi rekabeti” olarak nitelendirmek için henüz erken. İki ülkenin de adaylık konusundaki nihai tutumlarının ve olası resmî adaylık süreçlerinin netleşmesi gerekiyor.

Türkiye ile BAE arasındaki ilişkiler de son yıllarda yeniden yakınlaşma dönemine girmiş durumda. Dışişleri Bakanlığı verilerine göre iki ülke arasında 2023'te Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey oluşturuldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan'ın temasları da son dönemde devam etti.

BM koltuğu için süreç nasıl ilerleyecek?

BM Genel Sekreteri'nin seçimi, yalnızca Genel Kurul'daki oylamadan ibaret olmayan çok aşamalı bir diplomatik süreçten geçiyor.

Güvenlik Konseyi'nin 15 üyesi adaylar üzerinde değerlendirme yaparken, daimi üyelerin sahip olduğu veto yetkisi sürecin en kritik unsurlarından biri. Güvenlik Konseyi'nin tavsiyesinin ardından nihai atama 193 üyeli BM Genel Kurulu tarafından gerçekleştiriliyor.

Bu nedenle adayların yalnızca kendi ülkelerinden aldıkları destek değil, farklı bölgesel gruplar ve Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleriyle kurdukları diplomatik ilişkiler de önem taşıyor.

Yarışta henüz net tablo yok

Eylül ayında yayımlanan değerlendirmelerde, mevcut adaylar arasında yapılan gizli oylamalarda belirgin bir liderin ortaya çıkmadığı ve bazı yeni isimlerin de yarışa dahil olabileceği belirtilmişti.

Dolayısıyla Nuseybe'nin BAE tarafından öne çıkarılması ve Sinirlioğlu'nun Türkiye açısından gündeme gelmesi, BM Genel Sekreterliği yarışının henüz şekillenmeye devam ettiğini gösteren gelişmeler arasında yer alıyor.

Önümüzdeki dönemde ülkelerin adaylara yönelik desteklerini netleştirmesi ve Güvenlik Konseyi'ndeki diplomatik temasların yoğunlaşması bekleniyor.