Yunanistan, İsrail yapımı hava savunma sistemlerini Ege’ye taşıyor

Yunanistan’dan Ege’de yeni savunma hamlesi

Yunanistan ile İsrail arasında imzalanan yaklaşık 3 milyar avroluk savunma anlaşması, Ege’deki askeri dengeler açısından yeniden gündemde.

Atina yönetimi, “Aşil Kalkanı” adı verilen çok katmanlı hava ve füze savunma ağı kapsamında İsrail üretimi çeşitli sistemleri envanterine katacak. Projede David's Sling, SPYDER ve BARAK MX sistemlerinin yanı sıra çok görevli radarlar ve ulusal komuta-kontrol altyapısı da bulunuyor.

Anlaşmanın önemli unsurlarından biri ise mobil SPYDER hava savunma bataryalarının Ege’deki bazı Yunan adalarına konuşlandırılması planı. Sistemlerin kademeli olarak teslim edilmesi ve projenin yaklaşık 35 ay içerisinde tamamen operasyonel hale getirilmesi öngörülüyor.

Yaklaşık 3 milyar avroluk anlaşma

İsrail ve Yunanistan, 31 Ağustos 2026’da yaklaşık 3 milyar avro değerindeki “Aşil Kalkanı” hava savunma anlaşmasını imzaladı.

Anlaşma, İsrail'in Yunanistan için çok katmanlı bir hava savunma ağı kurmasını öngörüyor. Sistemin farklı irtifa ve menzillerde hava araçları, füze tehditleri ve insansız hava araçlarına karşı kullanılabilecek unsurları bir araya getirmesi planlanıyor.

Projede İsrail'in Rafael şirketinin ürettiği David's Sling ve SPYDER sistemleri ile Israel Aerospace Industries tarafından geliştirilen BARAK MX sistemi yer alıyor.

Bunlara ek olarak hava sahasının izlenmesi için çok görevli radarlar ve farklı savunma unsurlarını tek bir yapı altında birleştirecek komuta-kontrol sistemi kurulacak.

Ege adalarına SPYDER konuşlandırılması planlanıyor

Projenin Türkiye açısından dikkat çeken bölümünü, mobil SPYDER bataryalarının Ege'deki bazı adalara yerleştirilmesi oluşturuyor.

SPYDER, farklı hava tehditlerine karşı kullanılan mobil bir hava savunma sistemi olarak biliniyor. Yunanistan'ın planı kapsamında bu sistemlerin ülkenin mevcut hava savunma mimarisine entegre edilmesi ve adalardaki savunma kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Bu gelişme, Türkiye ile Yunanistan arasında Ege'de uzun süredir devam eden askeri ve siyasi gerilimler nedeniyle Ankara tarafından da yakından takip edilen başlıklardan biri haline geldi.

Türkiye açısından Ege boyutu

Yunanistan'ın hava savunma kapasitesini artırmaya yönelik hamlesi, iki ülke arasındaki mevcut güvenlik tartışmalarının bulunduğu bir döneme denk geliyor.

Özellikle Ege adalarının askeri statüsü konusunda Türkiye ve Yunanistan'ın farklı hukuki değerlendirmeleri bulunuyor. Ankara, bazı adaların silahsızlandırılmış statüsünün ihlal edildiğini savunurken, Atina bu konudaki Türk değerlendirmelerini kabul etmiyor.

Son dönemde Ege'de askeri tatbikatlar, deniz yetki alanları ve adaların silahlandırılması konuları iki ülke arasındaki gündemin önemli başlıkları arasında yer aldı.

Sistemlerin kontrolü tartışma konusu oldu

“Aşil Kalkanı” projesi Yunanistan'da yalnızca maliyeti ve askeri kapasitesi nedeniyle değil, sistemin teknik kontrolü nedeniyle de tartışıldı.

İsrail Füze Savunma Teşkilatı Direktörü Moşe Patel, eylül ayında yaptığı açıklamada Yunanistan'ın sistemin kaynak koduna erişiminin bulunmayacağını söyledi. Bu açıklama Yunanistan'da muhalefetin ve bazı basın kuruluşlarının eleştirilerine neden oldu.

Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias ise daha önce, ülkesinin savunma sistemlerinde kaynak kodlarına erişimin önemine dikkat çekmişti. Konuya ilişkin tartışmaların ardından İsrail tarafında sistemin yazılım ve teknolojisinin iki ülkenin ortak kontrolünde olduğuna yönelik açıklamalar da yapıldı.

Proje 2027’ye kadar tamamlanacak

“Aşil Kalkanı” projesinin yaklaşık 35 ay içerisinde tamamen operasyonel hale getirilmesi planlanıyor.

Yunanistan, projeyi daha geniş kapsamlı “2030 Gündemi” askeri modernizasyon programının önemli parçalarından biri olarak değerlendiriyor. Atina yönetimi, hava ve füze savunmasının yanı sıra insansız hava araçlarına karşı kapasitesini de artırmayı hedefliyor.

İsrail ile yapılan anlaşmanın ardından Yunanistan'ın savunma alanındaki modernizasyon çalışmalarının önümüzdeki dönemde de devam etmesi beklenirken, Ege adalarına yerleştirilmesi planlanan sistemler Türkiye-Yunanistan ilişkilerindeki güvenlik başlıkları arasında yer almaya devam edecek.