Yeni Araştırmadan Alzheimer Müjdesi: Kan Testi ile Zihinsel Gerileme Öngörülecek

TIBBIN YENİ HEDEFİ: BELİRTİLER BAŞLAMADAN MÜDAHALE ETMEK

Tıp dünyasında Alzheimer hastalığıyla mücadelede çığır açacak yeni bir bilimsel gelişmeye imza atıldı. The Lancet Neurology dergisinde yayımlanan ve 8 binden fazla kişiyi kapsayan araştırma, basit bir kan testi ile genetik analizlerin birleştirilmesinin hastalığın geleceğine dair önemli ipuçları verdiğini kanıtladı. Çalışmaya göre, kanda p-tau217 biyobelirtecinin ölçülmesi ve APOE genotipinin incelenmesi sayesinde, zihinsel gerilemenin ve unutkanlığın kaç yıl sonra başlayacağı önceden öngörülebiliyor.

Söz konusu bilimsel çalışma, Alzheimer’da teşhis koyma anlayışını tamamen değiştirerek hastalıklara belirtiler ortaya çıkmadan önce müdahale edilmesinin önünü açıyor.

p-tau217 Ve APOE4 Geni Riski Katlıyor

Araştırma verilerine göre kanda tespit edilen p-tau217 değerindeki en ufak yükselme, bilişsel gerileme riskini belirgin şekilde artırıyor. Ancak genetik yapının bu süreçteki belirleyici rolü dikkat çekiyor. p-tau217 seviyesindeki artış, genetik yatkınlığı gösteren APOE4 genini taşıyan bireylerde zihinsel bozulma riskini yüzde 76 oranında yükseltirken; bu geni taşımayanlarda risk artışı yüzde 26 seviyesinde kalıyor.

Uzmanlar, genetik faktörlerin hastalığın sadece ortaya çıkma riskini değil, aynı zamanda belirtilerin başlama hızını da doğrudan etkilediğine vurgu yapıyor.

Kimler Bu Testi Yaptırmalı?

Tıp uzmanları ve nörologlar, bu testlerin bir kehanet yöntemi olmadığını, merak üzerine sağlıklı her birey tarafından yaptırılmaması gerektiğini önemle belirtiyor. Şikayeti olmayan ve zihinsel açıdan tamamen sağlıklı bireyler için erken test yaptırmak önerilmezken, testlerin şu durumlarda uzman hekim kontrolünde yapılması tavsiye ediliyor:

• İlerleyici unutkanlık, kelime bulma zorluğu veya yön kaybı yaşayanlar

• Bilişsel testlerinde önceki yıllara kıyasla belirgin bir gerileme tespit edilenler

• Ailesinde erken yaşta başlayan veya birden fazla Alzheimer öyküsü bulunanlar

• Farklı demans (bunama) türleri arasında ayırıcı tanı yapılması gereken vakalar

Uzmanlar ayrıca beyin damar sağlığını korumanın, kaliteli uykunun, düzenli fiziksel aktivitenin ve zihinsel egzersizlerin hastalıktan korunmada hâlâ en güçlü adımlar olduğunun altını çiziyor.

Lancet Neurology araştırmasına göre p-tau217 kan testi ve APOE geni analizi, Alzheimer belirtilerinin zamanını öngörüyor. Peki bu testi kimler yaptırmalı?