Türkiye Sigorta Birliği’nden BES açıklaması: Sistemik sorun yok

BES’ten çıkış iddiaları gündemde

Türkiye Sigorta Birliği (TSB), Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) son dönemde aldığı tasfiye kararlarının ardından Bireysel Emeklilik Sistemi’nden (BES) çıkış taleplerinin arttığı yönündeki haberler üzerine açıklama yaptı.

Birlik, BES'in işleyişinde herhangi bir sistemik sorun ya da likidite problemi bulunmadığını bildirirken, sermaye piyasalarında yaşanan dalgalanmaların emeklilik yatırım fonlarına etkisinin yakından takip edildiğini belirtti.

Açıklamada özellikle tasfiye edilen fonların niteliğine dikkat çekildi. Tasfiye edilen fonlar içerisinde en büyük payın serbest fon türüne ait olduğu, söz konusu fonların ise BES fonları arasında yer almadığı belirtildi.

TSB, yatırım fonları ile emeklilik yatırım fonlarının hukuki ve operasyonel açıdan farklı yapılara sahip olduğunu vurguladı.

“BES’te likidite sorunu bulunmuyor”

Sermaye piyasalarında yaşanan hareketlilik, fonların günlük değerlerinde değişimlere neden olabiliyor. TSB tarafından yapılan değerlendirmede özellikle hisse ağırlıklı ve değişken fonlarda piyasa hareketlerinin ilk aşamada değer kayıplarına yol açabildiği ifade edildi.

Buna karşın Birlik, bugüne kadar emeklilik yatırım fonlarında herhangi bir likidite sorunu yaşanmadığını açıkladı.

TSB, BES'te sistemik bir sorun bulunmadığını ve piyasa dalgalanmalarının fonlar üzerindeki etkilerinin takip edildiğini bildirdi.

BES ve OKS fonlarında 47 milyar liralık gerileme

Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine göre BES ve Otomatik Katılım Sistemi'nin (OKS) toplam fon büyüklüğünde de son iki haftada değişim yaşandı.

14 Eylül'de 2,613 trilyon TL seviyesinde bulunan toplam fon büyüklüğü, 28 Eylül itibarıyla 2,566 trilyon TL'ye geriledi. Böylece iki haftalık dönemde yaklaşık 47 milyar TL'lik düşüş gerçekleşti.

Ancak TSB, fon büyüklüğündeki bu değişimin tek başına BES'te sistemik bir likidite sorunu bulunduğu anlamına gelmediğini belirtiyor. Piyasalardaki günlük hareketlerin fon değerlerinde değişiklik oluşturabileceği ifade ediliyor.

Ayrılma taleplerinde artış değil, düşüş kaydedildi

BES'ten çıkış taleplerinin arttığı yönündeki haberlerin ardından paylaşılan sektör verileri de dikkat çekti.

TSB'nin verilerine göre 14-18 Eylül dönemi ile 21-25 Eylül dönemi karşılaştırıldığında sisteme yeni girişlerde yüzde 4'lük düşüş görüldü. Aynı dönemlerde BES'ten ayrılma talepleri yüzde 22, gerçekleşen çıkış işlemleri ise yüzde 9 azaldı.

Öte yandan katılımcıların bilgi almak amacıyla emeklilik şirketlerine yaptığı başvurularda artış yaşandığı belirtildi. Şirketlere iletilen şikayetlerde ise yüzde 14 yükseliş kaydedildi.

Bu veriler, piyasadaki gelişmelerin BES katılımcılarının bilgi alma ve şirketlerle iletişim kurma eğilimini artırdığını gösterirken, gerçekleşen çıkış işlemlerinde aynı dönemde artış yaşanmadığına işaret ediyor.

BES’te denetim mekanizmaları nasıl işliyor?

Türkiye Sigorta Birliği, açıklamasında BES'in denetim ve gözetim yapısına da geniş yer verdi.

Sistemde emeklilik şirketleri, portföy yönetim şirketleri ve saklama kuruluşlarının görev ve sorumluluklarının birbirinden ayrıldığı belirtildi. BES'in Sermaye Piyasası Kurulu, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), Takasbank ve Emeklilik Gözetim Merkezi'nin düzenleme, denetim, gözetim ve saklama mekanizmaları kapsamında faaliyet gösterdiği aktarıldı.

EGM tarafından oluşturulan Fon Gözetim Platformu üzerinden fonların faaliyetleri, değerlemeleri ve işlemlerinin mevzuata uygunluğunun takip edildiği belirtildi. Ayrıca Fon Performans Değerlendirme Sistemi aracılığıyla fonların performans açısından etkin yönetilip yönetilmediğinin değerlendirildiği ifade edildi.

BES ve OKS’de 18,3 milyona yakın katılımcı

28 Eylül 2026 tarihli verilere göre BES ve OKS'deki toplam katılımcı sayısı 18,3 milyona yaklaştı.

Devlet katkısı dahil BES fonlarının büyüklüğü 2,4 trilyon TL seviyesinde bulunurken, OKS fon büyüklüğü 164 milyar TL'nin üzerine çıktı. İki sistemin toplam fon büyüklüğü ise 2,566 trilyon TL olarak kayıtlara geçti.

Bu büyüklük, BES ve OKS'nin Türkiye'deki uzun vadeli tasarruf sistemi içerisinde önemli bir hacme ulaştığını ortaya koyuyor.

Fon dağılımı yılda 12 kez değiştirilebiliyor

TSB ayrıca BES'in kısa vadeli yatırım hareketlerinden ziyade uzun vadeli tasarruf amacı taşıyan bir sistem olduğunu hatırlattı.

Katılımcıların mevzuat kapsamında fon dağılımlarını yılda 12 kez değiştirebildiği belirtildi. Açıklamada, katılımcıların fon tercihlerinde kısa vadeli piyasa hareketlerinin yanı sıra sistemde kalma süreleri, risk profilleri ve uzun vadeli finansal hedeflerini dikkate almalarının önemine işaret edildi.

Türkiye Sigorta Birliği'nin açıklaması, son dönemde finans piyasalarında yaşanan gelişmelerin BES üzerindeki etkisine ilişkin tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi. Birlik, mevcut veriler ve sistemin işleyişi açısından BES'te sistemik bir sorun veya likidite problemi bulunmadığı görüşünü yineledi.