Türkiye, Doğu Akdeniz’deki Deniz Altı Kablo Araştırmasına İzin Verdi

Doğu Akdeniz’de Türkiye ile Yunanistan arasında yeni bir diplomatik gündem oluşturan deniz altı elektrik kablosu projesinde önemli bir gelişme yaşandı. Türkiye, Girit ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ni (GKRY) birbirine bağlaması planlanan Great Sea Interconnector (GSI) projesi kapsamında çalışacak Fransız bayraklı Abeille Marengo gemisine belirlenen koordinatlarda araştırma izni verdi.

Ankara’nın yayımladığı NAVTEX kapsamında geminin, 10 Kasım 2026 ile 19 Mart 2027 tarihleri arasında belirlenen bölgede deniz tabanı araştırması yapmasına onay verildi. İzin sürecinin tamamlanmasının ardından 27 Ekim’den bu yana Girit’teki Kandiye Limanı’nda bekleyen gemi çalışma bölgesine doğru hareket etti.

Ankara’dan NAVTEX kararı

Türkiye, daha önce Fransız gemisinin kendi kıta sahanlığı olarak değerlendirdiği bölgelerde gerekli izinler tamamlanmadan faaliyet yürütme girişiminde bulunduğunu bildirmişti.

Diplomatik temasların ardından yayımlanan NAVTEX ile araştırma faaliyetlerinin Türkiye tarafından belirlenen koordinatlar çerçevesinde yürütülmesi süreci şekillendi. Böylece geminin belirlenen tarihler arasında deniz altı kablo güzergâhına ilişkin araştırma yapmasının önü açıldı.

Yunanistan’dan itiraz geldi

Türkiye’nin NAVTEX ilanının ardından Yunanistan yönetimi de karşı bir bildirim yayımladı. Atina, Türkiye’nin duyurusunun hukuki geçerliliğini kabul etmediğini savundu.

İki ülke arasındaki anlaşmazlığın temelinde, araştırma yapılacak deniz alanlarının hangi ülkenin yetki sahasında bulunduğuna ilişkin farklı değerlendirmeler yer alıyor. Ankara, kendi kıta sahanlığında yürütülecek faaliyetlerin Türk makamlarıyla koordine edilmesi gerektiğini belirtirken Atina, projenin Yunanistan ve GKRY tarafından verilen izinler doğrultusunda yürütüldüğünü savunuyor.

1,9 milyar euroluk elektrik hattı projesi

Great Sea Interconnector projesi, Yunanistan ile GKRY'nin elektrik şebekelerini deniz altından döşenecek kabloyla birbirine bağlamayı amaçlıyor. Yaklaşık 1,9 milyar euro değerindeki projenin ilk aşamasında 1000 megavatlık elektrik iletim kapasitesine ulaşılması planlanıyor.

Projenin ilerleyen aşamalarda İsrail'e kadar uzatılması da gündemde bulunuyor. Tamamlanması halinde Kıbrıs'ın Avrupa elektrik şebekesine bağlanması ve bölgedeki enerji aktarımının güçlendirilmesi hedefleniyor.

Doğu Akdeniz’deki yetki alanı tartışması yeniden gündemde

Deniz altı kablo projesi, Türkiye ile Yunanistan arasındaki deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlıkları yeniden gündeme taşıdı. Tarafların araştırma faaliyetleri ve deniz tabanındaki çalışmalar konusunda farklı hukuki değerlendirmeleri bulunuyor.

Fransız gemisinin belirlenen koordinatlarda araştırmaya başlamasıyla birlikte projenin teknik sürecinde yeni bir aşamaya geçilmesi bekleniyor. Ancak bölgedeki yetki alanı tartışmasının diplomatik gündemdeki yerini koruması öngörülüyor.