Türkiye'deki okul saldırıları dünya basınında: FT gençlerdeki şiddet ve kaygıyı mercek altına aldı

Türkiye'de art arda yaşanan iki silahlı okul saldırısı dünya basınının da gündemine girdi. İngiliz Financial Times (FT), olayları gençler arasında artan şiddet, çeteleşme ve gelecek kaygısı üzerinden ele alırken; ekonomik güvensizlik, eğitimden kopuş, toplumsal dışlanma ve sosyal medyanın suç ağlarına erişimi kolaylaştırması gibi başlıklara dikkat çekti.

FT'nin analizinde, Türkiye'de okul ortamında bu ölçekte saldırıların geçmişte oldukça nadir olduğu belirtilirken, son olayların gençlerin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullara ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdığı ifade edildi.

İki okul saldırısı tartışmaları büyüttü

Haberde, nisan ayında Şanlıurfa'nın Siverek ilçesi ile Kahramanmaraş'ın Onikişubat ilçesinde bir gün arayla meydana gelen iki silahlı okul saldırısına dikkat çekildi.

Her iki olayda da can kayıpları ve çok sayıda yaralanma yaşanması, okullardaki güvenliğin yanı sıra gençlerin silaha erişimi, şiddete yönelme nedenleri ve psikososyal destek mekanizmalarının yeterliliği konusunda yeni bir tartışma başlattı.

FT, TBMM'de kurulan Okul Saldırılarının Nedenlerini Araştırma Komisyonu'nun çalışmalarını da Türkiye'nin sorunun nedenlerini belirlemeye yönelik attığı adımlardan biri olarak değerlendirdi.

Ekonomik kaygı ve gelecek umutsuzluğu öne çıktı

Financial Times'ın haberinde gençler arasında yaşanan sorunların ekonomik boyutuna geniş yer ayrıldı.

OECD verilerine atıfta bulunulan analizde, Türkiye'deki 15 yaş grubundaki gençlerin yaşam memnuniyetinin uluslararası karşılaştırmalarda düşük seviyelerde bulunduğu aktarıldı.

Türkiye'deki 18-24 yaş grubunda eğitimde, istihdamda veya mesleki eğitimde bulunmayan gençlerin oranının da OECD ortalamasının oldukça üzerinde olduğuna dikkat çekildi.

FT, yüksek enflasyon ve ekonomik belirsizliğin gençlerin gelecek beklentilerini etkilediğini belirterek, son yıllarda yapılan kamuoyu araştırmalarında gençlerin önemli bölümünün geleceğe ilişkin karamsarlık ve öfke ifade ettiğini aktardı.

Sosyal medya ve çeteleşmeye dikkat çekildi

Analizde öne çıkan bir diğer konu ise suç örgütlerinin gençlere ulaşmasında sosyal medyanın oynadığı rol oldu.

FT'nin kimliğini değiştirdiği 15 yaşındaki bir gençle yaptığı görüşmede, sosyal medyada karşılaştığı çete figürlerinin para, statü ve aidiyet vadederek kendisini etkilediği aktarıldı. Suça karıştıktan sonra ise genç, karşılaştığı dünyanın sosyal medyada gördüğünden çok farklı olduğunu anlattı.

Haberde bu örnek üzerinden, özellikle ekonomik ve sosyal açıdan kırılgan gençlerin çevrim içi platformlarda suç yapılanmalarının etkisine daha açık hale gelebileceği değerlendirmesine yer verildi.

Çocuklar hakkındaki ağır ceza davalarında artış

Financial Times, Adalet Bakanlığı verilerine de dikkat çekti. Haberde aktarılan verilere göre çocuklar hakkında ağır ceza mahkemelerinde açılan dava sayısı 2015'ten bu yana yüzde 75 arttı.

Türkiye'nin genel cinayet oranının birçok yüksek suç oranına sahip ülkenin altında kaldığı belirtilirken, çete bağlantılı şiddet olaylarının kamuoyundaki güvenlik algısını olumsuz etkilediği değerlendirmesi yapıldı.

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi'nden kriminolog ve eski emniyet müdürü Muhammed Ferit Duman da FT'ye yaptığı değerlendirmede, bazı gençlerin okul ve sosyal destek mekanizmalarında bulamadığı aidiyet ve korunma hissini çetelerde arayabildiğini söyledi.

“Kimlik, güç ve görünürlük” etkisi

Duman'a göre sosyal medya, suç yapılanmalarının gençler üzerindeki etkisini artıran önemli araçlardan biri haline geldi.

Çete ve suç figürlerinin sosyal medyada güç, para ve statü üzerinden görünür hale gelmesinin özellikle kırılgan durumdaki gençleri etkileyebildiğine dikkat çekildi.

FT'nin analizinde bu durumun yalnızca güvenlik tedbirleriyle çözülemeyeceğini savunan görüşlere de yer verildi. Bu görüşe göre eğitimden kopuş, ekonomik sorunlar, aile ve sosyal çevredeki problemler ile aidiyet arayışı birlikte değerlendirilmeden kalıcı sonuç alınması zor.

Alınan önlemler de tartışılıyor

Haberde Türkiye'de çocukların sosyal medya kullanımının sınırlandırılmasına ve çocukların karıştığı ağır suçlarda uygulanacak yaptırımlara ilişkin düzenlemeler de ele alındı.

Eleştirmenlerin ise sosyal medya kısıtlamaları veya cezaların ağırlaştırılması gibi güvenlik odaklı önlemlerin tek başına yeterli olmayacağını savunduğu aktarıldı.

Bu görüşü dile getirenler, gençleri suça ve şiddete sürükleyen ekonomik koşulların, eğitimden kopuşun, sosyal dışlanmanın ve ailelere yönelik destek mekanizmalarının da aynı anda ele alınması gerektiğini belirtiyor.

Financial Times'ın Türkiye analizi, okul saldırılarının ardından başlayan tartışmanın yalnızca okul güvenliğiyle sınırlı olmadığını; gençlerin gelecek beklentileri, ekonomik koşullar, eğitim, sosyal medya ve suç örgütleriyle mücadele gibi çok sayıda başlığı kapsadığını ortaya koydu.