Trump’tan yapay zekâ yerine “süper zekâ” kararı

Trump’tan yapay zekâ için dikkat çeken kararname

ABD Başkanı Donald Trump, teknoloji dünyasında dikkat çeken bir başkanlık kararnamesine imza attı. Kararnameyle federal yürütme organına bağlı kurumların resmi yazışma ve belgelerinde “Artificial Intelligence” yani “yapay zekâ” yerine “Super Intelligence” yani “süper zekâ” ifadesinin kullanılması öngörüldü.

Beyaz Saray tarafından yayımlanan bilgi notuna göre düzenleme; federal kurumların resmi yazışmalarını, kamuoyu duyurularını, internet sitelerini, politika belgelerini ve yasal nitelikte olmayan diğer dokümanlarını kapsıyor.

Kararnamede yeni kullanım için “SI” kısaltması da belirlendi. Böylece ABD federal yönetiminin resmi iletişiminde daha önce yaygın şekilde kullanılan “AI” kısaltmasının yerine “SI” ifadesinin geçirilmesi hedefleniyor.

“Teknolojinin geldiği noktayı daha iyi yansıtıyor”

Trump yönetimi, terminoloji değişikliğinin gerekçesini yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı gelişmeyle açıklıyor. Kararname metninde, günümüzdeki ileri teknoloji sistemlerinin yalnızca insan zekâsını taklit eden veya belirli görevleri otomatikleştiren araçların ötesine geçtiği savunuluyor.

Metinde, teknolojinin bilim, tıp ve birçok farklı alanda yeni imkanlar oluşturduğu belirtilirken “süper zekâ” ifadesinin bu gelişmiş kapasiteyi daha iyi yansıttığı görüşüne yer veriliyor.

Kararnameyle birlikte Başkanın Bilim ve Teknoloji Danışmanına da mevcut teknolojik gelişmeleri yansıtacak şekilde “süper zekâ” kavramının tanımını hazırlama görevi verildi.

Yeni terim tüm federal kurumlarda kullanılacak

Düzenlemenin dikkat çeken noktalarından biri, yalnızca belirli bir kurum veya teknoloji programıyla sınırlı olmaması. Kararname, yürütme organına bağlı federal bakanlık ve kurumların resmi iletişiminde yeni terminolojinin kullanılmasını istiyor.

Buna göre kamuoyuna yapılan açıklamalardan internet sitelerine, politika belgelerinden resmi yazışmalara kadar çok sayıda belgede “Super Intelligence” ve “SI” ifadeleri kullanılacak.

Ancak bu düzenleme, yapay zekâ teknolojisinin kendisinin değiştiği anlamına gelmiyor. Değişiklik esas olarak ABD federal yönetiminin kullandığı resmi terminolojiyle ilgili. Kararnamenin mevcut yasal çerçevede “AI” olarak tanımlanan teknolojilere ilişkin kullanım alanını değiştirmediği, terminolojinin federal belgelerde yeniden düzenlendiği aktarılıyor.

Teknoloji şirketleriyle de mutabakat

Trump’ın kararnameyi imzaladığı gün teknoloji sektörünün önde gelen şirketleriyle hazırlanan ayrı bir mutabakat da gündeme geldi.

Beyaz Saray Süper Zekâ Mutabakatı kapsamında Alphabet, Anthropic, Meta, OpenAI, xAI ve Nvidia yöneticileri sorumlu teknoloji geliştirilmesine yönelik çeşitli taahhütlerde bulundu.

Mutabakat metninde şirketlerin geliştirdikleri ileri teknoloji modellerinin güvenli şekilde çalışmasını sağlamak için güçlü iç kontrol ve denetim mekanizmaları oluşturmasının önemi vurgulandı. Şirketlerin sistemlerde ortaya çıkabilecek sorunları tespit ederek çözebilmesine yönelik süreçlerin geliştirilmesi gerektiği belirtildi.

“Süper zekâ” ifadesi tartışma yaratmıştı

Trump’ın “süper zekâ” ifadesini kullanması aslında kararname öncesinde de gündeme gelmişti. Trump, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki konuşmasında “yapay” kelimesinin teknolojiyi olduğundan farklı gösterdiğini savunarak “süper” ifadesinin kullanılmasını istemişti.

Bu yaklaşım teknoloji çevrelerinde de tartışmaya neden oldu. Daha önce yapılan değerlendirmelerde bazı yapay zekâ sistemleri, “süper zekâ” kavramının teknik açıdan yapay zekânın tamamını ifade eden genel bir terim olmaktan ziyade insan kapasitesini aşan daha ileri sistemleri tanımlamak için kullanılabileceğine dikkat çekmişti.

Dolayısıyla Trump yönetiminin attığı adım, teknolojinin bilimsel terminolojisinin dünya genelinde değiştiği anlamına gelmiyor. Şimdilik kararın doğrudan etkisi, ABD federal yönetiminin resmi dilinde görülüyor.