ŞEKER PANCARI FİYATINDA VE KRİSTAL ŞEKERİN FİYATINDA NEYİN MUTABAKATI? BARON DEVREDE!

TÜRKŞEKER Genel Müdürü Dr. Muhiddin Şahin, 2026 yılı şeker pancarı alım fiyatlarının belirlenme süreciyle ilgili yaptığı açıklamada, fiyatların ortak bir maliyet hesabı ve mutabakat gözetilerek formüle edildiğini belirtmiştir. Bu mutabakattan; Tarım Bakanı, PANKOBİRLİK Başkanı, özel şeker fabrikaları temsilcisi ve hükümet temsilcisiyle varılan mutabakatın olduğu ifade edilmektedir. Bu heyetin yaptığı n toplantıdan sonra kristal şeker ve şeker pancarı taban fiyatları açıklanmıştır.

Burada ne bir maliyet çalışmasından ne de fiyat analizinden söz ediliyor. Neymiş? Mutabakata varılmış. Neyin mutabakatı? Üretici ayakta!

Bu açıklamaların ardından Sayın Tarım Bakanımızın paylaşımında, pancar fiyatının Cumhurbaşkanımızın önünde olduğu ile ilgili açıklaması gündeme düştü. 

PANKOBİRLİK Başkanı ve özel şeker fabrikaları temsilcileri, kendi üreticileri ve fabrikalarını korumak için hak ettikleri fiyatı alamıyor ve bunları gerçekleştiremiyorlar ise burada büyük bir sıkıntı var demektir. Günü kurtarmak için varılan mutabakatlar, sektörün çöküşüne yol açar. Üreticilerin, fabrikaların, tesislerin ve çalışanların geleceğini riske atar. Bugün bu fiyat istikrarının sağlanamadığı durumda, gelecekte ülke tarımında da etkisi görülecektir..

Şeker Dairesi, PANKOBİRLİK ve özel şeker fabrikaları; yüksek yoğunluklu tatlandırıcıları önleyemekte başarılı sayılmazlar. Aynı zamanda, NBŞ’yi kontrol altına alamaz, şeker ithalatını önleyemez, sektörü iki alıcıya ve satıcıya bırakırlar ise (baronlara), şirketlere özel kotalar verilir, yönetim zafiyetleri gösterirler ise , birbirleri ile savaşırlarsa uğraşırsa şeker sektörünü ve üreticiyi üzersiniz, bitiriler.!

Her gün fotoğraflar ve mesajlarla neyi hallettiler.? Lütfen üreticinin ve tesislerinizin gerçeğine dönünmelidirler.

Buradan sektörün sorumlularına sesleniyorum: Olaya el koymaz, sorunları ve sıkıntıları bağıra bağıra anlatmazsanız bilin ki sıkıntı büyüyecek.

Bu sıkıntılar hükümete de anlatılmalı… En azından sektörün liderleri olarak, keşke hem şeker fiyatı hem de şeker pancarı fiyatı konusunda mutabık kalmasaydınız. O zaman Sayın Cumhurbaşkanımızın vereceği fiyat bir tık daha yüksek olabilirdi.

Ne yapmalısınız? Eğer bu fiyat sektör bileşenleriyle mutabakata varılarak belirlendiyse —ki öyle— kimse indirimli bir şekilde şeker satmamalıdır. Ancak Konya Şeker şimdiden indirimli şeker fiyatlarını açıkladı bile… Elinde çok büyük stokları olan baronlar da aynı şekilde, piyasaya daha hesaplı şeker sunmak için fiyatları manipüle etmeye başladılar. Ardından nakit ve finansal zorlukları olan diğer şirketler de piyasaya şeker vermeye başlayınca fiyatların 37 TL’ye kadar düşmesi içten bile değil. Açıklanan fiyat güya 48 TL’dir. Güya Konya Şeker birden yüksek fiyattan satmak istedi; fakat bunun olmayacağı ortada…

İşte yazın yenen hurmalar (ithal şeker , tatlandırıcılar, baronlara ses çıkarmama…) sektörü hırpalar ceremesinde üretici çeker.

Evet, burada PANKOBİRLİK, üreticileri temsil eden bir kuruluş olarak masada ve sahada etkili olamamaktadır. Söylentilere göre şeker için istediği fiyat 52–54 TL/kg arasındadır. Siz eğer şeker için bu fiyatı istediyseniz, üreticinin istediği 4.500 TL/ton fiyatı desteklemiyorsunuz demektir. Bu şekilde sektör yönetemezsiniz; aksi durumda üreticiyi ve kurumları zor duruma sokarsınız. Başka elimizde satacak ne var diye bakar, bahaneleri ortaya koyarak gerekçelendirir ve satarsınız.

2025’te pancarın tonuna 3.100 TL verildi. 2026 için açıklanan avans fiyatı 3.720 TL. Artış yalnızca yüzde 20. Dünyada enflasyonda bir artış var; bu durumun bizi etkileme olasılığı çok yüksek görünüyor. Fiyat belirlerken geleceğin de dikkate alınması gerekirdi.

Aynı dönemde resmî enflasyon oranı yüzde 29,73. Pancar fiyatı enflasyon kadar artsaydı ton başına yaklaşık 4.022 TL olması gerekirdi. Açıklanan fiyat bu seviyenin yaklaşık 302 TL altında kalıyor. Çiftçinin alım gücü, daha ürününü teslim etmeden eriyor. En azından 4.260 TL/ton olmalıydı.

TÜRKŞEKER’in 2025’te 37 TL/kg üzerinden sattığı kristal şekerin fiyatını 2026 için 48 TL/kg kabul ettiğimizde, şekerdeki artış yüzde 29,7 oluyor. Şeker fiyatı yaklaşık enflasyon kadar artarken pancara verilen artış yüzde 20’de bırakılıyor.

Gübre fiyatları da pancar üreticisinin üzerindeki baskıyı açıkça gösteriyor. Eylül 2025’ten Eylül 2026’ya amonyum sülfat yüzde 55,6, 20.20.0 taban gübresi yüzde 38,6, DAP yüzde 35,9 arttı. Bu artışların her biri pancar fiyatındaki yüzde 20’lik artışın çok üzerinde. Üre gübresi de yüzde 13,7 arttı.

Bu farkın çiftçi açısından anlamı şu: Pancar gelirindeki yüzde 20’lik artış, amonyum sülfatın yüzde 55,6’lık artışına yetişmiyor. Bir ton pancarı satarak elde edilen gelirin gübre alma gücü, yaklaşık olarak amonyum sülfatta yüzde 22,9,  20.20.0’da yüzde 13,4, DAP’ta yüzde 11,7 geriliyor. 

Tarımsal sulama elektriği 3,89 TL’den 4,94 TL’ye yükseldi; artış yaklaşık yüzde 27. Mazot ise 2025 yıl sonundaki 54,15 TL/L düzeyinden Ekim 2026’da 96,61 TL/L düzeyine çıktı; artış yaklaşık yüzde 78,4.

Pancara verilen artış enflasyonun, şekerin ve temel üretim girdilerinin artışının gerisinde kalıyor. Çiftçi bu maliyetlerle üretimini nasıl sürdürecek?

Pancar fiyatı yeniden değerlendirilmelidir. Üreticinin emeğini, girdi maliyetini ve alım gücünü gözetmeyen bir fiyat çiftçiyi korumaz, üretimi zayıflatır. Pancar üreticisinin alın teri karşılıksız bırakılamaz.

Ümidimiz, Sayın Cumhurbaşkanımızın üreticimiz ve fabrikalarımız için hayırlı olan fiyatı açıklamasıdır.

Servet Sarı

Ziraat Yüksek Mühendisi