Konya'da Tasavvuf Sohbeti: “Doğru Kullanılırsa Medeniyet Kurar”

Konya Aydınlar Ocağı tarafından düzenlenen Selçuklu Salı Sohbetleri'nde, Osmanlı döneminin önemli mutasavvıflarından Niyâzî-i Mısrî'nin hayatı, eserleri ve tasavvuf anlayışı ele alındı. Konevî Derneği salonunda gerçekleştirilen programın konuğu, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tasavvuf Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Aşkar oldu.

Programın açılış konuşmasını yapan Konya Aydınlar Ocağı Başkanı Dr. Mustafa Güçlü, dinî ve tasavvufi gelenekte ezana gösterilen saygının önemine değindi. Güçlü, Konya'nın önemli âlimlerinden Hacıveyiszade Mustafa Efendi'nin bu konudaki hassasiyetini örnek gösterdi.

“Türkçe konuşan İbn-i Arabî”

Niyâzî-i Mısrî üzerine uzun yıllardır akademik çalışmalar yürüttüğünü belirten Prof. Dr. Mustafa Aşkar, mutasavvıfı “Türkçe konuşan İbn-i Arabî” sözleriyle tanımladı.

Mısrî'nin Yunus Emre'den sonra Türk tasavvuf edebiyatının önemli temsilcileri arasında yer aldığını ifade eden Aşkar, eserlerinin günümüzde de ilgi gördüğünü söyledi.

Aşkar, Mısrî'nin 112 şiirinin bestelenerek TRT arşivine girdiğini belirterek, ilahilerinin Türk dinî musikisinde önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı.

Malatya'dan Mısır'a uzanan ilim yolculuğu

Niyâzî-i Mısrî'nin 1618 yılında Malatya'da dünyaya geldiğini anlatan Aşkar, asıl adı Mehmed olan mutasavvıfın ilim öğrenmek amacıyla genç yaşta Mısır'a gittiğini söyledi.

Mısır'da yaklaşık yedi yıl kaldığı için “Mısrî” lakabıyla tanındığını belirten Aşkar, hayatı boyunca tefsir ve tasavvuf başta olmak üzere yaklaşık 30 eser kaleme aldığını aktardı.

Mısrî'nin Halvetiyye tarikatının Mısriyye kolunun kurucusu olduğunu hatırlatan Aşkar, Bursa'da oluşturduğu tasavvuf geleneğinin uzun yıllar etkisini sürdürdüğünü ifade etti.

Sürgünlerle geçen bir hayat

Niyâzî-i Mısrî'nin yaşadığı dönemde devlet yöneticilerine yönelik eleştirileri nedeniyle çeşitli sürgünlere gönderildiğini anlatan Aşkar, mutasavvıfın Rodos ve Limni adalarında uzun yıllar geçirdiğini belirtti.

Aşkar, Mısrî'nin özellikle Limni'deki sürgün yıllarında ağır koşullarda yaşadığını ve 16 Mart 1694'te aynı adada hayatını kaybettiğini söyledi.

Mısrî'nin tarihî kişiliği hakkında ortaya atılan bazı iddialara da değinen Aşkar, Mesihlik iddiasında bulunduğuna ilişkin güçlü akademik kanıtlar bulunmadığını ifade etti.

“Tasavvuf İslâm'ın yumuşak karnıdır”

Konuşmasının son bölümünde tasavvufun İslâm medeniyetindeki yerine dikkat çeken Prof. Dr. Mustafa Aşkar, tasavvufi düşüncenin doğru anlaşılması gerektiğini vurguladı.

Aşkar, “Tasavvuf İslâm'ın yumuşak karnıdır. Eğer doğru kullanılırsa medeniyet kurar; Osmanlı'da olduğu gibi” ifadelerini kullandı.

Tasavvufun tarih boyunca toplumsal ve kültürel hayata önemli katkılar sağladığını belirten Aşkar, dinî düşüncenin aşırılıklardan uzak, ilmî bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Program kitap takdimiyle sona erdi

Katılımcıların sorularını da yanıtlayan Prof. Dr. Mustafa Aşkar, programın sonunda Niyâzî-i Mısrî'nin eserlerinden birini seslendirdi.

Konya Aydınlar Ocağı Başkanı Dr. Mustafa Güçlü, katkılarından dolayı Aşkar'a kitap takdim etti. Selçuklu Salı Sohbetleri, katılımcıların yoğun ilgisiyle tamamlandı.