Ömüraliyev: 2026, TDT için uygulama ve dönüşüm yılı oldu

TDT’de 2026 değerlendirmesi

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev, teşkilatın son dönemdeki gelişimini ve 2026 yılı çalışmalarını değerlendirdi. Ömüraliyev, Türk dünyası açısından önemli bir döneme işaret ederek, 2026'yı “uygulama, dönüşüm ve kurumsal derinleşme” yılı olarak tanımladı.

Ömüraliyev'in değerlendirmeleri, TDT'nin yalnızca siyasi istişarelerin yürütüldüğü bir yapı olmaktan çıkarak farklı alanlarda somut işbirliği mekanizmalarının hayata geçirildiği daha kapsamlı bir teşkilata dönüşümüne dikkat çekti.

Genel Sekreter, teşkilatın geldiği noktayı değerlendirirken geçmişten bugüne uzanan kurumsallaşma sürecinin önemine de vurgu yaptı.

Türk dünyasında işbirliğinin temelleri 1992'de atıldı

Ömüraliyev, Türk devletleri arasındaki üst düzey siyasi temasların 1992 yılında başladığını hatırlattı.

Bu süreçte Türk devletlerinin liderleri düzenli zirvelerde bir araya gelirken, siyasi diyalog, karşılıklı güven ve ortak hareket etme iradesi zaman içerisinde güçlendi.

Söz konusu süreç, 2009 yılında imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile yeni bir aşamaya taşındı. Anlaşmayla Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi kuruldu ve yıllar boyunca sürdürülen siyasi diyaloğun daha kalıcı bir kurumsal yapıya kavuşmasının önü açıldı.

2021 yılındaki İstanbul Zirvesi ise teşkilat açısından yeni bir dönüm noktası oldu. Bu zirvede Türk Konseyi'nin adı Türk Devletleri Teşkilatı olarak değiştirildi ve Türk Dünyası 2040 Vizyonu kabul edildi.

2023’ten bu yana 32 yeni işbirliği mekanizması

Ömüraliyev'in verdiği bilgilere göre TDT'nin kurumsal yapısında son yıllarda dikkat çekici bir genişleme yaşandı.

Teşkilat bünyesinde 2023 yılından bu yana 32 yeni işbirliği mekanizması oluşturuldu. Ömüraliyev, bu sayının 2022 yılı sonuna kadar oluşturulan mekanizmaların toplamına eşit olduğunu belirtti.

TDT'nin işbirliği alanları da yalnızca siyasi konularla sınırlı kalmadı. Ekonomi ve ticaretten güvenliğe, ulaştırmadan kültüre, eğitimden teknolojiye ve uzay çalışmalarına kadar çok sayıda alanda ortak çalışmalar yürütülüyor.

Bu gelişme, teşkilatın son yıllarda kurumsal kapasitesini hızlandırılmış biçimde geliştirdiğine işaret ediyor.

TDT’nin 64 işbirliği mekanizması bulunuyor

Ömüraliyev, TDT'nin bugün 64 işbirliği mekanizmasına sahip olduğunu belirtti.

Bu mekanizmalar, teşkilatın farklı sektörlerde üye ülkeler arasındaki koordinasyonu artırmasına imkan sağlıyor. Böylece siyasi düzeyde alınan kararların çeşitli alanlarda somut projelere ve uygulamalara dönüştürülmesi hedefleniyor.

Genel Sekreter, bu dönüşümün yalnızca rakamlarla açıklanamayacağını da vurgulayarak Türk devletleri arasındaki siyasi eş güdümün ve birlikte hareket etme iradesinin belirgin şekilde güçlendiğine dikkat çekti.

Azerbaycan’ın dönem başkanlığına vurgu

2026 yılındaki çalışmalar kapsamında Azerbaycan'ın TDT dönem başkanlığı da öne çıktı.

Ömüraliyev, Azerbaycan'ın dönem başkanlığının teşkilatın gündemine önemli bir ivme kazandırdığını belirtti. Dönem başkanlığı sürecinde siyasi ve sektörel gündemin yoğunlaştığı, yeni girişimlerin gündeme geldiği ve mevcut işbirliği mekanizmalarının daha etkin işletilmesine yönelik çalışmalar yapıldığı ifade edildi.

Bu dönemin temel özelliklerinden biri de liderler tarafından ortaya konulan siyasi iradenin farklı işbirliği alanlarına yansıtılması ve alınan kararların uygulamaya geçirilmesine ağırlık verilmesi oldu.

2026 neden “uygulama ve dönüşüm yılı” olarak tanımlandı?

Ömüraliyev'in “uygulama, dönüşüm ve kurumsal derinleşme” ifadesi, TDT'nin önümüzdeki dönemde kararların uygulanmasına daha fazla ağırlık vermek istediğini ortaya koyuyor.

Teşkilatın kuruluşundan bu yana geçen süreçte siyasi diyalog önemli bir temel oluştururken, son dönemde ekonomik, teknolojik, kültürel ve güvenlik alanlarındaki işbirliğinin daha somut hale getirilmesi hedefleniyor.

Bu kapsamda yeni mekanizmaların oluşturulmasının yanı sıra mevcut yapıların daha etkin kullanılması ve üye ülkeler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi amaçlanıyor.

TDT’nin geleceğinde 2040 Vizyonu

TDT'nin uzun vadeli hedefleri arasında Türk Dünyası 2040 Vizyonu önemli bir yer tutuyor.

2021 yılında kabul edilen vizyon belgesi, Türk devletleri arasındaki işbirliğinin farklı alanlarda geliştirilmesini ve kurumsal yapının daha da güçlendirilmesini hedefliyor.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı'nın teşkilata ilişkin resmi bilgilerinde de TDT'nin siyasi dayanışmayı ve karşılıklı güveni güçlendirmeyi, ekonomik, ticari, teknik ve kültürel işbirliğini geliştirmeyi ve bölgesel ve uluslararası konularda koordinasyonu artırmayı amaçladığı belirtiliyor.

Ankara’da önemli zirve yapılacak

TDT açısından 2026'nın bir diğer önemli gelişmesi ise 13. TDT Zirvesi'nin Türkiye'nin ev sahipliğinde Ankara'da gerçekleştirilmesinin planlanması.

Zirvenin 2026'nın son çeyreğinde yapılması ve zirveyle birlikte TDT dönem başkanlığının Azerbaycan'dan Türkiye'ye geçmesi bekleniyor.

Ankara'daki zirve, teşkilatın gelecek dönem önceliklerinin belirlenmesi ve mevcut işbirliği mekanizmalarının daha ileri taşınması açısından önem taşıyor.

Türk dünyasında ortak hareket vurgusu

TDT Genel Sekreteri Ömüraliyev'in açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri de Türk devletleri arasındaki ortak hareket etme iradesinin güçlenmesi oldu.

1992'de başlayan zirveler sürecinden bugünkü çok boyutlu teşkilat yapısına uzanan dönemde siyasi diyaloğun giderek kurumsal işbirliğine dönüştüğü görülüyor.

TDT'nin önümüzdeki dönemdeki hedefi ise mevcut işbirliği alanlarını daha etkin hale getirerek alınan kararların sahada daha fazla karşılık bulmasını sağlamak olacak.

Ömüraliyev'in 2026 için kullandığı “uygulama, dönüşüm ve kurumsal derinleşme” tanımı da teşkilatın yeni dönemdeki önceliklerini özetleyen başlık olarak öne çıkıyor.