MUTLULUĞUN EN BÜYÜK DÜŞMANI: KIYAS

İnsan bazen aynaya değil, başkasının hayatına bakarak kendini tanımlamaya çalışıyor. İşte tam da o anda huzurunu kaybediyor. “Onun evi var, benim neden yok?”, “O yükseldi, ben niçin geride kaldım?”, “Ben daha mı az çalıştım?”… Bu soruların cevabı çoğu zaman dışarıda değil, insanın kendi içinde saklıdır. Çünkü kıyas, gerçeği değil, eksik gördüğümüz taraflarımızı büyüten yanıltıcı bir aynadır.

Bugün modern dünyanın en büyük yalnızlıklarından biri, insanların kendi hayatlarını yaşamayı bırakıp başkalarının hayatını izlemeye başlamasıdır. Özellikle sosyal medya, mutluluğun vitrini hâline geldi. Herkes en güzel anını paylaşıyor; ama hiç kimse gözyaşını, uykusuz gecelerini, borçlarını, hayal kırıklıklarını sergilemiyor. Biz ise bir başkasının en parlak anını, kendi hayatımızın en zor dönemleriyle kıyaslıyoruz. Elbette sonunda mutsuzluk kaçınılmaz oluyor.

Oysa hayat, eşit dağıtılmış bir yarış değildir. Kimisi doğarken imkân bulur, kimisi mücadele… Kimisi servetle sınanır, kimisi yoklukla… Kiminin yükü görünür, kimininki sessizdir. Bu yüzden aynı terazide tartılacak iki insan yoktur. Herkesin kaderi farklı, imtihanı farklı, vakti farklıdır.

Ne var ki kıyas, sadece bireyin ruhunu yormakla kalmıyor; psikolojik sağlığını da derinden sarsıyor. Sürekli kendini başkalarıyla ölçen insan zamanla öz güvenini kaybediyor, değersizlik duygusuna kapılıyor, kaygı bozuklukları, depresyon ve tükenmişlik gibi sorunlarla mücadele etmek zorunda kalıyor. İnsan, sahip olduklarını göremez hâle geliyor; çünkü gözü sürekli sahip olamadıklarına çevriliyor. Şükür azalınca huzur da azalıyor.

Toplumsal açıdan da tablo farklı değil. Kıyasın olduğu yerde kanaat zayıflıyor, haset güçleniyor. Yardımlaşmanın yerini rekabet, samimiyetin yerini gösteriş alıyor. İnsanlar ihtiyaçları kadar değil, başkalarından eksik görünmemek için tüketmeye başlıyor. Bunun sonucu ise ekonomik sıkıntılar, aile içi huzursuzluklar ve sosyal çözülme oluyor.

Hâlbuki tabiat bize bambaşka bir hakikati öğretiyor. Güneş ay olmaya çalışmaz, nehir denizle yarışmaz. Gül papatyaya özenmez, çınar serviye küsmez. Her varlık kendi yaratılışındaki güzelliği yaşar. Kâinattaki ahenk, benzemekten değil, farklılıklardan doğar.

İnsan da kendi değerini başkasının ölçüsüyle değil, kendi vicdanı, emeği ve ahlakıyla belirlemelidir. Asıl başarı, başkasından önde olmak değil; dünkü hâlinden daha iyi olabilmektir. Kendini tanıyan insan, başkasının nasibine değil, kendi sorumluluğuna odaklanır. Çünkü bilir ki Rabbimiz herkese taşıyabileceği yükü, yaşayacağı kaderi ve yürüyeceği yolu takdir etmiştir.

Hayat, başkası gibi olma yarışı değildir. Kıyas huzuru çalar, şükür huzuru çoğaltır. Kendin ol; çünkü Allah seni başkasına benzesin diye değil, kendin olasın diye yarattı.