Malatya’da Dünya Tıp Tarihine Geçen Rekor: 8’li Çapraz Karaciğer Nakli Başarıyla Gerçekleştirildi

Malatya, organ nakli alanında dünya çapında ses getirecek tarihi bir başarıya ev sahipliği yaptı. İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü, kuruluşunun 25. yılında tıp literatürüne geçecek bir operasyona imza atarak aynı anda 8 canlı verici ve 8 alıcı arasında eş zamanlı “8’li çapraz karaciğer nakli” gerçekleştirdi. Başarıyla tamamlanan operasyon, dünya genelinde benzeri bulunmayan bir organizasyon olarak kayıtlara geçti.

Karaciğer naklinde uluslararası alanda önemli bir merkez konumunda bulunan Malatya İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü, bu operasyonla birlikte küresel liderliğini bir kez daha ortaya koydu. Eş zamanlı yürütülen operasyonlarda toplam 16 kişi ameliyata alınırken, süreç çok sayıda cerrahi ekip ve sağlık çalışanının koordineli çalışmasıyla başarıyla tamamlandı.

Hayat Kurtaran Sistem

Karaciğer nakli bekleyen birçok hasta, ailelerinden gönüllü verici bulunmasına rağmen kan grubu ya da doku uyumsuzluğu nedeniyle nakil şansı elde edemiyor. Organ bağışı süreçlerinde karşılaşılan bu sorun, birçok hasta için hayati risk oluşturuyor.

Bu soruna çözüm geliştirmek amacıyla ABD’de Boston College’da görev yapan Türk akademisyenler Prof. Dr. Tayfun Sönmez ve Prof. Dr. Utku Ünver tarafından özel bir algoritma geliştirildi. Organ eşleştirme süreçlerinde kullanılan sistem, uyumsuz hasta-verici çiftlerini analiz ederek farklı aileler arasında yeni eşleşmeler oluşturuyor.

Dâhi Algoritma Milyonda Bir İhtimalleri Buluyor

Prof. Dr. Tayfun Sönmez tarafından geliştirilen ve vefat eden eşi Banu Bedestenci Sönmez’in adını taşıyan yazılım, yüzlerce hasta ve vericinin verilerini aynı anda değerlendiriyor. Kan grupları, doku uyumluluğu ve karaciğer hacmi gibi kritik kriterleri saniyeler içerisinde analiz eden sistem, normal şartlarda bulunması son derece zor olan eşleşmeleri ortaya çıkarıyor.

Yapay zeka destekli eşleştirme sistemi sayesinde birbirleriyle uyum sağlayamayan aileler, farklı ailelerle eşleştirilerek yeni bir yaşam umudu buluyor. Son gerçekleştirilen operasyonda da 8 farklı aile, bu algoritma sayesinde oluşturulan zincir içerisinde birbirine hayat verdi.

Malatya Dünya Literatürüne Girdi

Uzmanlar, aynı anda 8 farklı canlı verici ve 8 farklı alıcının yer aldığı çapraz karaciğer nakli organizasyonunun dünya tıp tarihinde örneği bulunmayan bir başarı olduğunu belirtiyor. Operasyonun planlama sürecinde ekonomi, matematik, veri bilimi ve tıp disiplinlerinin ortak çalışması önemli rol oynadı.

İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü’nün gerçekleştirdiği bu tarihi operasyon, sadece Türkiye için değil, dünya organ nakli tarihinde de yeni bir dönemin kapısını aralayan gelişmeler arasında gösteriliyor.