Konya Havzası'nda Yeraltı Suyu Tehlikesi: 60 Yılın Yağışı Bile Kuraklığı Durduramadı

İklim değişikliğinin ve kuraklığın en sert hissedildiği bölgelerin başında gelen Konya Havzası, 2026 yılında meteorolojik açıdan ezber bozan bir dönem yaşadı. Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, havzada son 6 aylık periyotta metrekareye yaklaşık 450 milimetre yağış düştüğünü açıkladı. Bu rakamın, bölgenin uzun yıllar ortalaması olan 332 milimetrenin yaklaşık yüzde 50 üzerinde olduğunu belirten Arık, geçen yıl yaşanan son 50 yılın en şiddetli kuraklığının ardından bu yıl son 60 yılın en yüksek yağış oranına ulaşıldığını vurguladı.

Ancak gökyüzünden gelen bu rekor bereket, buğday ve arpa gibi kışlık ürünleri canlandırıp çiftçinin yüzünü güldürse de, yeraltındaki dramatik su kaybını önlemeye yetmedi.

Çumra ve Karapınar'da Suların Kaderini İnsan Belirliyor

Konya, Karaman, Aksaray ve Niğde illerini kapsayan Konya Kapalı Havzası’nda yapılan bilimsel ölçümler, kuraklığın yeraltı suları üzerindeki etkisini gizlemese de asıl büyük tahribatın aşırı ve plansız tarımsal su kullanımından kaynaklandığını gözler önüne seriyor. Özellikle tarımsal üretimin yoğun olduğu Çumra ve Karapınar gibi alt havzalarda, meteorolojik şartlardan ziyade insan eliyle yapılan vahşi sulama faaliyetleri suların kaderini ve obruk oluşumlarını doğrudan etkiliyor.

Altınekin ve Cihanbeyli'de 450 Metrede Su Yok!

Havzanın jeolojik yapısı incelendiğinde, özellikle kuzey kesimlerdeki su kaybının çok daha korkutucu boyutlara ulaştığı görülüyor. Sakarya Havzası ile kesişen sınır bölgelerinde, Altınekin ve Cihanbeyli hatlarında açılan yeni tarımsal sulama kuyuları inanılmaz derinliklere ulaştı.

Güncel verilere göre, bölgedeki yeraltı suyu üretim kuyularının derinliği 400 ila 450 metre seviyelerine kadar indi. Bilim insanları, bu derinliklerden sonra daha aşağıya inerek su aramanın hem ekonomik hem de teknik açıdan imkansız hale geldiğine dikkat çekiyor. Daha da tehlikeli olanı ise bazı bölgelerde bu devasa derinliklerde bile artık kullanılabilir su kaynaklarına rastlanamaması oldu.

Tek Çare: Akıllı Tarım ve Tasarruf

Bölgeyi besleyen büyük ve sürekli bir dış akarsu kaynağının bulunmaması, Konya Kapalı Havzası’nı tamamen kendi yeraltı öz kaynaklarına bağımlı kılıyor. Mevcut yeraltı su tablosunun sürekli eksi bakiye verdiğini belirten uzmanlar, bu yılki rekor yağışların rehavete yol açmaması gerektiği konusunda uyarıyor.

Yeraltındaki milyarlarca metreküplük su açığının kapanması için bu yağışların onlarca yıl kesintisiz sürmesi gerektiğini belirten yetkililer; vahşi sulamadan acilen vazgeçilerek damlama ve akıllı tarım teknolojilerine geçilmesinin, sadece Konya’nın değil Türkiye’nin gıda güvenliği için radikal bir zorunluluk olduğunun altını çiziyor.