Konya Gökhöyük kazılarında dokuz bin yıllık kesintisiz yaşam izleri inceleniyor

Konya'nın Seydişehir ilçesinde yürütülen Gökhöyük arkeolojik kazıları, Anadolu'nun tarih öncesi dönemlerinden yakın geçmişine kadar uzanan geniş bir zaman dilimine ışık tutuyor. Selçuk Üniversitesi Prehistorya Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ramazan Gündüz liderliğindeki bilimsel çalışmalar, Neolitik Dönem'den erken İslam dönemine kadar yaklaşık 9 bin yıllık kesintisiz yerleşim izlerini ortaya koyuyor. Dört büyük tarihî çağa ait bulguları tek bir höyükte barındıran bu özel alan, bölge tarihi ve insanlık mirası açısından kritik veriler sunuyor.

Dört Farklı Tarihî Dönem Aynı Höyükte İnceleniyor

Gökhöyük arkeolojik alanı, Neolitik, Kalkolitik, Tunç ve Demir çağlarının yanı sıra erken İslam dönemine ait kültür katmanlarını da bünyesinde bulunduruyor. Arkeologlar, binlerce yıl boyunca kesintisiz şekilde devam eden bu yerleşim sürekliliğinin, Gökhöyük'ü Anadolu'daki diğer pek çok arkeolojik merkezden ayıran en belirgin fark olduğunu ifade ediyor. İngiliz arkeolog James Mellaart tarafından 1950'li yıllarda bilim dünyasına tanıtılan höyükte, 2020'de başlayan yüzey araştırmalarının ardından 2023 yılında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile sistemli kazı çalışmalarına geçildi.

Çok Disiplinli Bilimsel Çalışmalar Yürütülüyor

Kültür ve Turizm Bakanlığının \"Geleceğe Miras Projesi\" kapsamına alınan kazılar, Konya Büyükşehir Belediyesi ile Seydişehir Belediyesinin katkılarıyla devam ediyor. Çalışmalar sadece klasik arkeolojik yöntemlerle sınırlı kalmayıp paleogenetik, antropoloji, DNA analizleri, mikrobiyoloji, arkeobotanik, mimarlık ve haritacılık gibi farklı disiplinlerden bilim insanlarının katılımıyla ortak bir laboratuvar ortamında yürütülüyor. Kazılarda çıkarılan insan iskeletlerinden alınan genetik örnekler ile bitki kalıntıları, dönem insanlarının yaşam tarzını ve çevre koşullarını anlamaya yardımcı oluyor.

Anadolu'nun Türkleşme Sürecine Yeni Işık

Höyükte yapılan karbon-14 yaş tayini analizleri, erken İslam dönemine ait mezarlık alanlarının varlığını ve bazı bulguların milattan sonra 1020 yılına kadar tarihlendiğini gösteriyor. Araştırmacılar, bu verilerin kesinleşmesi durumunda Konya çevresindeki ilk Müslüman-Türk topluluklarının izlerine dair önemli bilgilere ulaşılabileceğini belirtiyor. Bölgenin sahip olduğu bu zengin bilimsel potansiyelin yanı sıra Kapadokya ile Antalya arasındaki turizm aksına sadece 6 kilometre mesafede bulunması, ilerleyen süreçte Gökhöyük'ün önemli bir kültür turizm rotası haline gelmesini sağlayabilir.