Japonya'da yapay zeka ile taklit edilen seslere hukuki koruma

Yapay zeka ile taklit edilen seslere mahkeme koruması

Japonya'da Tokyo Bölge Mahkemesi, yapay zeka kullanılarak taklit edilen insan seslerinin hukuki olarak korunabileceğine ilişkin dikkat çeken bir karara imza attı. Karar, yapay zeka teknolojileriyle kişilerin seslerinin izinsiz biçimde kullanılmasına ilişkin ülkedeki ilk önemli yargı değerlendirmelerinden biri oldu.

Mahkeme, insan sesinin de kişinin kimliğini ve ticari değerini yansıtan unsurlardan biri olabileceğini değerlendirdi. Bu kapsamda, özellikle bir kişinin sesinin ticari amaçlarla ve o kişinin tanınırlığından yararlanmak amacıyla izinsiz kullanılmasının "publicity right" olarak ifade edilen tanıtım hakkını ihlal edebileceği belirtildi.

Dava ünlü seslendirme sanatçısından geldi

Kararın merkezinde Japonya'nın tanınmış seslendirme sanatçılarından Kenjiro Tsuda'nın açtığı dava bulunuyor. Tsuda, kendi sesine benzer şekilde yapay zeka tarafından oluşturulduğunu belirttiği sesin kullanıldığı videoların TikTok üzerinden yayımlanmasına karşı hukuki süreç başlattı.

Davaya konu içeriklerde, anonim bir hesabın üretken yapay zeka kullanarak Tsuda'nın sesini taklit ettiği ve bu sesle çok sayıda videoya anlatım eklediği belirtildi. Japon yayın kuruluşlarının aktardığı bilgilere göre söz konusu hesap tarafından 180'den fazla video paylaşılmıştı.

Tsuda, sesinin izinsiz şekilde kullanılmasının kendi haklarını ihlal ettiğini savunarak içeriklerin kaldırılmasını talep etti.

Mahkeme sesin de kişisel kimliğin parçası olduğunu belirtti

Tokyo Bölge Mahkemesi, kararında insan sesinin de görüntü gibi kişinin kişiliğini temsil eden unsurlardan biri olduğuna dikkat çekti.

Mahkeme, özellikle sanatçı ve seslendirme sanatçılarının seslerinin, kişinin tanınırlığından ve ticari çekiciliğinden yararlanmak amacıyla izinsiz kullanılması halinde hukuki koruma kapsamında değerlendirilebileceğine hükmetti.

Bu değerlendirme, yapay zeka ile oluşturulan "ses klonları" konusunda önemli bir hukuki çerçeve oluşturması açısından dikkat çekti.

Ancak davacının içeriklerin kaldırılması talebi reddedildi

Mahkemenin kararı, Tsuda'nın açtığı davanın bütün taleplerinin kabul edildiği anlamına gelmiyor.

Mahkeme, söz konusu videoların yer aldığı hesabın ve içeriklerin zaten kaldırılmış olması nedeniyle TikTok'un ayrıca içerikleri kaldırma yükümlülüğü bulunmadığı sonucuna vardı. Bu nedenle Tsuda'nın videoların kaldırılması yönündeki talebi reddedildi.

Dolayısıyla kararın dikkat çeken yönü, belirli koşullarda insan sesinin hukuki koruma altında olduğunun kabul edilmesi olurken, somut davada içeriklerin kaldırılmasına yönelik talebin sonuçsuz kalması oldu.

Yapay zeka ile ses klonlama tartışması büyüyor

Yapay zeka teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte gerçek kişilerin seslerini oldukça benzer biçimde taklit edebilen sistemler yaygınlaştı. Özellikle oyuncu, şarkıcı ve seslendirme sanatçılarının seslerinin izinsiz biçimde kullanılması, son dönemde hukuki tartışmaların önemli başlıklarından biri haline geldi.

Japonya'da da bu konuda daha önce mevcut hukuk kurallarının nasıl uygulanacağına ilişkin çalışmalar yürütülüyordu. Ağustos ayında Japon makamlarının, kişilerin seslerinin mevcut hukuki haklar kapsamında belirli şartlarda korunabileceğine ilişkin değerlendirmeleri gündeme gelmişti.

Yeni mahkeme kararı ise bu tartışmanın yargı boyutundaki en somut örneklerinden biri oldu.

Kararın yapay zeka sektörüne etkisi merak ediliyor

Uzmanların ve sektör temsilcilerinin yakından takip ettiği kararın, yapay zeka ile üretilen seslerin ticari kullanımına ilişkin gelecekteki davalarda nasıl değerlendirileceği merak ediliyor.

Özellikle bir sanatçının veya tanınmış kişinin sesinin izinsiz şekilde taklit edilerek reklam, müzik, video ya da başka ticari içeriklerde kullanılması halinde hangi durumlarda hukuki sorumluluk doğacağı konusu önem kazanıyor.

Japonya'daki karar, yapay zeka teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte kişisel kimlik unsurlarının korunmasına ilişkin hukuk kurallarının da yeniden yorumlandığını gösteren güncel örneklerden biri olarak öne çıktı.