İYİLİK GÜVENLE, GÜVEN DENETİMLE YAŞAR

Bir toplumu ayakta tutan yalnızca ekonomik gücü ya da teknolojik imkânları değildir. Asıl güç; insanların birbirine duyduğu güven, zor zamanda gösterdiği dayanışma ve iyiliği yaşatma iradesidir. Biz, paylaşmayı bir gelenek, yardımlaşmayı ise bir insanlık borcu olarak gören bir milletiz. Bu yüzden nerede bir ihtiyaç sahibi görsek elimizi uzatmayı, acıyı paylaşmayı ve yaraları birlikte sarmayı biliriz.

Ne var ki son yıllarda yardımlaşma konusunda toplumun zihnini meşgul eden önemli bir sorun var: Güven.

Bugün insanlar yardım etmekten vazgeçmiyor; fakat yardımının gerçekten ihtiyaç sahibine ulaşıp ulaşmadığını bilmek istiyor. Çünkü zaman zaman ortaya çıkan olumsuz örnekler, sadece ilgili kişi ya da kurumu değil, iyilik duygusunu da yıpratıyor. Bunun sonucunda bazıları kurumsal yardım kuruluşlarından uzaklaşıyor, bazıları ise bireysel yardım kampanyalarını tercih ediyor. Ancak denetimden uzak kalan her alan, iyi niyetli insanların umutlarını da suistimale açık hâle getirebiliyor.

Oysa mesele kurumları ya da kişileri karşı karşıya getirmek değildir. Asıl mesele, güveni kalıcı hâle getirecek bir sistemi güçlendirmektir. Bunun yolu ise şeffaflıktan, düzenli denetimden ve hesap verebilirlikten geçer.

Toplumun emanet ettiği her kuruşun hesabı açıkça verilebilmelidir. En küçük tereddüt bile ciddiyetle ele alınmalı, varsa yanlışlar vakit kaybetmeden ortaya çıkarılmalıdır. Çünkü geciken açıklamalar yalnızca soru işaretlerini büyütür; zamanında yapılan denetimler ise güveni pekiştirir.

Aynı hassasiyet bireyler için de geçerlidir. İyi niyetli olmak, güvenilir görünmek ya da toplumda sevilmek; hiç kimseyi sorgulanamaz yapmaz. Gerçek güven, denetlenmekten rahatsız olmayan insanların ve kurumların oluşturduğu iklimde gelişir. Denetim, güvenin alternatifi değil; en sağlam dayanağıdır.

Bir başka dikkat etmemiz gereken konu ise olaylara peşin hükümlerle yaklaşmamaktır. Bir yanlış ortaya çıktığında tarafgirlik yapmak, kişilere göre ölçü belirlemek ya da siyasi ve ideolojik gözlüklerle değerlendirme yapmak, toplumsal adalet duygusunu zedeler. Doğruya doğru, yanlışa yanlış diyebilmek; ortak vicdanın en önemli göstergesidir.

Elbette iddiaları araştıracak, delilleri değerlendirecek ve hükmü verecek olan yetkili mercilerdir. Toplumsal huzur; dedikodularla değil, hukukun işlemesiyle korunur. Bu nedenle ne kimseyi delil olmadan suçlamalı ne de sadece yakın hissettiğimiz için peşinen savunmalıyız. Hukukun vereceği karar, herkes için ortak güven kapısı olmalıdır.

İyilik, güven ortamında filizlenir. Güven ise ancak adalet, şeffaflık ve güçlü denetimle kalıcı olur. Eğer yardım kültürümüzü gelecek nesillere aynı samimiyetle taşımak istiyorsak, güven duygusunu korumak zorundayız. Güçlü kurumlar, bilinçli bireyler ve etkin denetim mekanizmaları sayesinde hem iyilik çoğalacak hem de toplumun vicdanı daha sağlam temeller üzerinde yükselecektir. Güven varsa yardım çoğalır, denetim varsa güven kalıcı olur. İyiliği büyütmek istiyorsak güveni, güveni büyütmek istiyorsak denetimi yaşatmak zorundayız. Güçlü toplumların parolası şudur: İyilik güvenle, güven denetimle yaşar.