Erdoğan, BM Güvenlik Konseyi'nde Veto İmtiyazının Kaldırılmasını İstedi

Erdoğan'dan BM'de reform çağrısı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bloomberg için kaleme aldığı makalede Birleşmiş Milletler (BM) sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Erdoğan, küresel karar alma mekanizmalarının günümüz şartlarına uyum sağlaması gerektiğini belirterek BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto imtiyazının kaldırılması çağrısında bulundu.

Erdoğan, dünyada son yıllarda yaşanan salgınlar, enerji krizleri, tedarik zincirlerindeki kırılmalar ve bölgesel çatışmaların mevcut uluslararası sistemin sorunları çözme kapasitesine ilişkin tartışmaları artırdığını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Güvenlik Konseyi'nin yapısının hâlâ İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki dengeleri yansıttığını belirterek daha geniş temsil ve daha fazla hesap verebilirlik gerektiğini söyledi.

"Veto imtiyazının kaldırılması merkezde olmalı"

Erdoğan, BM reformunun yalnızca Güvenlik Konseyi'ne yeni ayrıcalıklı üyeler eklenmesiyle gerçekleştirilemeyeceğini savundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, reform sürecinin merkezinde veto yetkisinin kaldırılmasının bulunması gerektiğini belirterek, hiçbir devletin uluslararası toplumun çoğunluğunun iradesini kalıcı şekilde engelleyememesi gerektiği görüşünü dile getirdi.

Erdoğan ayrıca "Dünya 5'ten büyüktür" çağrısını hatırlatarak farklı coğrafyaların tecrübe, kapasite ve iradesinin küresel meselelerin çözüm süreçlerine daha fazla dahil edilmesi gerektiğini ifade etti.

Güvenlik Konseyi için yeni yapı önerisi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güvenlik Konseyi ile BM Genel Kurulu arasındaki dengenin yeniden kurulması gerektiğini belirtti.

Erdoğan'ın önerisine göre daimi üyeliklerin bulunmadığı, Güvenlik Konseyi üyelerinin belirli süreler için Genel Kurul tarafından dönüşümlü olarak seçildiği bir yapı oluşturulabilir. Yeniden görev almak isteyen ülkelerin ise Genel Kurul üyelerinin çoğunluğunun güvenini yeniden kazanması gerektiğini savundu.

Bu yapıyla Güvenlik Konseyi'nin temsil kapasitesinin artırılabileceğini ve Genel Kurul karşısındaki hesap verebilirliğinin güçlendirilebileceğini belirten Erdoğan, geleceğin uluslararası düzeninin geçmişteki güç dengeleri üzerine kurulamayacağını ifade etti.

"Küresel karar alma mekanizmaları değişmeli"

Erdoğan, ekonomiden güvenliğe, teknolojiden diplomasiye kadar birçok alanda yeni güç merkezlerinin ortaya çıktığına dikkat çekti. Buna karşın uluslararası kurumların yaşanan dönüşüme aynı hızla uyum sağlayamadığını belirtti.

Savaşlar, iklim krizi, düzensiz göç ve ekonomik kırılganlıkların devletlerin güçlü kurumlara ve dayanıklı ekonomilere sahip olmasının önemini artırdığını kaydeden Erdoğan, ticaret, enerji, lojistik ve ulaştırma koridorlarının güvenliğinin de giderek daha önemli hale geldiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkının ve ihtiyaç duydukları finansmana erişimin güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.

Türkiye'nin reform çağrısı

Erdoğan, Türkiye'nin çok taraflı diplomasi tecrübesini BM reformu arayışının hizmetinde kullanmayı sürdüreceğini belirtti.

Veto imtiyazının kaldırılması, seçilmiş üyelerin karar alma süreçlerinde daha fazla ağırlık kazanması ve BM Genel Kurulu'nun rolünün güçlendirilmesi yönündeki girişimleri desteklediklerini ifade eden Erdoğan, farklı bölgelerden ülkelerin ortak bir zeminde buluşmasının uluslararası sistemin temsil kabiliyetini artıracağını söyledi.