Dünyanın Gelir Seviyesi En Düşük 10 Ülkesi: Hangi Ülkeler Listede?

Dünya ekonomisinde ülkeler arasındaki gelir farkı oldukça büyük. Bazı ülkelerde kişi başına düşen ekonomik üretim on binlerce doları aşarken, düşük gelirli ülkelerde aynı rakam bin doların altında kalabiliyor. Dünyanın gelir seviyesi en düşük ülkelerinin büyük bölümünün ise Sahra Altı Afrika'da bulunduğu görülüyor.

“Dünyanın en fakir ülkeleri” için tek bir kesin sıralama bulunmuyor. Yoksulluk oranı, kişi başına milli gelir, kişi başına GSYH ve satın alma gücü gibi farklı göstergeler farklı sonuçlar ortaya çıkarabiliyor. Ülkeler arasında karşılaştırma yaparken en sık kullanılan göstergelerden biri kişi başına düşen nominal GSYH.

Dünyanın en fakir 10 ülkesi hangileri?

Güncel uluslararası ekonomik tahminlerde kişi başına nominal GSYH açısından alt sıralarda ağırlıklı olarak Afrika ülkeleri bulunuyor. Veri yılına ve kaynağa bağlı olarak ülkelerin sırası değişebilse de listenin alt bölümünde şu ülkeler öne çıkıyor:

1. Güney Sudan

Dünyanın en genç devletlerinden biri olan Güney Sudan, kişi başına ekonomik üretimin en düşük olduğu ülkeler arasında bulunuyor.

2011 yılında bağımsızlığını kazanan ülkenin ekonomisi büyük ölçüde petrole dayanıyor. Uzun süren çatışmalar, siyasi istikrarsızlık, altyapı eksiklikleri ve insani krizler ekonomik kalkınmayı ciddi şekilde sınırlandırıyor.

Burundi de listenin alt sıralarında

2. Burundi

Doğu Afrika'da bulunan Burundi, uzun yıllardır dünyanın en düşük gelirli ülkeleri arasında gösteriliyor.

Denize kıyısı bulunmayan ülkede nüfusun önemli bölümü tarımla geçimini sağlıyor. Düşük sanayileşme, sınırlı altyapı ve yüksek nüfus yoğunluğu ekonomik gelişmenin önündeki önemli sorunlar arasında.

3. Orta Afrika Cumhuriyeti

Orta Afrika Cumhuriyeti de kişi başına düşen ekonomik üretimin oldukça düşük olduğu ülkeler arasında.

Ülke doğal kaynaklara sahip olmasına rağmen uzun süredir devam eden güvenlik sorunları ve siyasi istikrarsızlık ekonomik potansiyelin yeterince kullanılmasını engelliyor.

Afrika ülkeleri ağırlıkta

4. Malavi

Güneydoğu Afrika'da bulunan Malavi'nin ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayanıyor.

Denize kıyısı bulunmayan ülkede tarımsal üretime olan yüksek bağımlılık, iklim koşullarındaki değişimler ve altyapı eksiklikleri ekonomik büyümeyi zorlaştıran faktörler arasında bulunuyor.

5. Madagaskar

Hint Okyanusu'nda Afrika'nın doğusunda bulunan Madagaskar, dünyanın en büyük ada ülkelerinden biri olmasına rağmen kişi başına gelir açısından alt sıralarda bulunuyor.

Tarım, madencilik ve turizm ülke ekonomisinin önemli sektörleri arasında yer alsa da geniş bir nüfus kesimi düşük gelir koşullarında yaşamını sürdürüyor.

Mozambik ilk 10'da

6. Mozambik

Hint Okyanusu kıyısındaki Mozambik önemli doğal gaz ve maden kaynaklarına sahip.

Buna karşın yoksulluk, altyapı sorunları, doğal afetler ve ülkenin bazı bölgelerindeki güvenlik problemleri ekonomik kalkınmanın toplumun tamamına yayılmasını zorlaştırıyor.

7. Sudan

Sudan, son yıllarda yaşanan ağır çatışmaların ekonomik etkilerinin en fazla hissedildiği ülkelerden biri.

Savaş nedeniyle üretim, ticaret, sağlık hizmetleri ve temel altyapı ciddi zarar görürken milyonlarca insan insani yardıma ihtiyaç duyuyor. Bu durum ülkenin ekonomik göstergelerini de olumsuz etkiliyor.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti dikkat çekiyor

8. Demokratik Kongo Cumhuriyeti

Demokratik Kongo Cumhuriyeti, kobalt ve bakır başta olmak üzere dünyanın önemli doğal kaynak rezervlerinden bazılarına sahip.

Ancak ülkenin sahip olduğu büyük doğal kaynak zenginliği kişi başına gelir seviyesine aynı ölçüde yansımıyor. Güvenlik sorunları, altyapı eksiklikleri ve gelir dağılımındaki problemler ülkenin ekonomik gelişimini sınırlıyor.

9. Nijer

Batı Afrika'daki Nijer, kişi başına gelir seviyesinin düşük olduğu ülkelerden biri.

Ülkenin büyük bölümünün Sahra Çölü içerisinde bulunması tarımsal üretimi sınırlandırırken hızlı nüfus artışı ve siyasi belirsizlikler ekonomik kalkınma üzerinde baskı oluşturuyor.

Sierra Leone de alt sıralarda

10. Sierra Leone

Batı Afrika'da bulunan Sierra Leone, doğal kaynaklarına rağmen dünyanın düşük gelirli ekonomileri arasında bulunuyor.

Madencilik ve tarım ekonominin önemli parçalarını oluştururken altyapı, sağlık, eğitim ve istihdam alanındaki sorunlar ekonomik kalkınmanın önündeki temel güçlüklerden bazıları.

Bir ülkenin fakirliği nasıl ölçülüyor?

Bir ülkenin ekonomik durumunu yalnızca toplam ekonomisinin büyüklüğüne bakarak değerlendirmek yanıltıcı olabilir. Bu nedenle ülkeler karşılaştırılırken nüfus büyüklüğünü de hesaba katan kişi başına gelir göstergeleri kullanılıyor.

Kişi başına nominal GSYH, ülkenin ekonomik üretiminin nüfusa bölünmesiyle hesaplanıyor. Ancak bu rakam ülkedeki gelir dağılımını göstermiyor.

Satın alma gücü paritesine göre kişi başına GSYH ise ülkeler arasındaki yaşam maliyeti farklılıklarını hesaba katıyor. Dünya Bankası'nın kişi başına gayrisafi milli gelir göstergesi de ülkelerin gelir gruplarının belirlenmesinde kullanılan önemli ölçütlerden biri.

Doğal kaynak zenginliği tek başına yeterli değil

Listenin dikkat çeken özelliklerinden biri, bazı düşük gelirli ülkelerin aslında önemli doğal kaynaklara sahip olması.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin büyük maden rezervleri, Güney Sudan'ın petrol kaynakları ve Mozambik'in doğal gaz potansiyeli bunun önemli örnekleri arasında.

Ancak doğal kaynaklara sahip olmak tek başına yüksek refah anlamına gelmiyor. Siyasi istikrar, güvenlik, eğitim, sağlık, altyapı, kurumların işleyişi ve ekonomik çeşitlilik de ülkelerin kalkınmasında önemli rol oynuyor.

Neden Afrika ülkeleri listede yoğunlaşıyor?

Dünyanın kişi başına geliri en düşük ülkelerinin önemli bölümü Sahra Altı Afrika'da bulunuyor.

Silahlı çatışmalar, siyasi istikrarsızlık, altyapı eksiklikleri, düşük sanayileşme, iklim değişikliğinin etkileri, tarıma yüksek bağımlılık ve hızlı nüfus artışı birçok ülkede ekonomik kalkınmayı zorlaştırıyor.

Bununla birlikte Afrika ülkelerinin ekonomik koşulları birbirinden oldukça farklı. Kıtanın tamamını tek bir ekonomik yapı olarak değerlendirmek doğru değil.

“En fakir ülke” sıralaması neden değişiyor?

Düşük gelirli ülkelerde ekonomik verilerin toplanmasının zor olması ve savaş gibi olağanüstü koşullar tahminlerde büyük değişikliklere yol açabiliyor.

Ayrıca döviz kurlarındaki sert hareketler nominal dolar bazındaki kişi başına GSYH rakamlarını kısa sürede önemli ölçüde değiştirebiliyor.

Bu nedenle “dünyanın en fakir 10 ülkesi” gibi listelerde kullanılan veri yılına, kaynağa ve ölçüm yöntemine mutlaka dikkat edilmesi gerekiyor.