Akaryakıtta Fiyat Şoku: Motorin 100 TL Sınırında!

Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları, küresel petrol piyasalarındaki dalgalanmalar, rafineri marjlarındaki sıkışma ve döviz kuru etkisiyle doludizgin yükselmeye devam ediyor. Eylül ayıyla birlikte akaryakıt fiyatlarında öngörülerin ötesine geçen bir fiyat şoku yaşandığına dikkat çeken Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, bu hafta yapılması beklenen yeni zamlarla birlikte motorinin litre fiyatının 100 TL sınırına dayanacağını belirtti.

"Brent Düşse Bile Pompada Rahatlama Olmayabilir"

Akaryakıttaki tırmanışın yalnızca Brent petrol fiyatlarıyla açıklanamayacağını vurgulayan Prof. Dr. Yılmaz, küresel piyasalardaki rafineri kapasitesi yetersizliğine işaret etti. Yılmaz, "Rafineri kapasitesindeki sıkışıklık, motorin arzının yetersiz kalması ve artan taşıma maliyetleri de fiyatları yukarı çekiyor. Bu nedenle Brent gerilese bile, motorin ile ham petrol arasındaki rafineri fiyat farkı (crack spread) daralmadığı sürece pompa fiyatlarında aynı ölçüde bir rahatlama görülmeyebilir" ifadelerini kullandı.

Zammın Faturası Ağır: Enflasyona 7 Puanlık İkincil Etki

Yılbaşından bu yana motorine %72,4, benzine ise %50,5 zam geldiğini hatırlatan Yılmaz, eşel mobil sistemi uygulanmasaydı motorinin 103 TL, benzinin ise 90,1 TL seviyesini göreceğini vurguladı. Akaryakıt zamlarının tarım, imalat ve ulaştırma maliyetlerini doğrudan tetiklediğini belirten tecrübeli ekonomist, "İkincil etkiler de dikkate alındığında akaryakıtın toplam enflasyona katkısı 7 puana yaklaşabilir. Bu senaryoda tüm hesaplama zorlamalarına rağmen yıl sonu enflasyonu %32 civarında oluşacaktır" dedi.

Krizden Çıkış İçin 4 Maddelik Acil Reçete

Tarımsal üretimden hanehalkı bütçesine kadar geniş bir alanda yaşanan kırılganlığı azaltmak için vergi ayarlaması yapılması gerektiğini savunan Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, şu çözüm önerilerini sıraladı:

• ÖTV Sıfırlanmalı: Akaryakıt üzerindeki ÖTV yükü yıl sonuna kadar gerektiğinde sıfıra indirilmeli.

• KDV Yarı Yarıya Düşürülmeli: Enerji üzerinden alınan KDV oranları türlerine göre ayrıştırılarak en az %50 azaltılmalı.

• Sosyal Destekler Artırılmalı: Dar gelirli hanehalkı, düşük maaşlı emekliler ve çalışan yoksullar için ulaştırma ve gıda desteği sağlanmalı.

• Reel Sektöre Vergi Kalkanı: Tarım ve imalat sanayisinde maliyet baskısını hafifletmek için geçici mali destek programları ve vergi muafiyetleri uygulanmalı.