ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne Yeni Yaptırımlar Hazırlıyor

Trump yönetiminden UCM’ye yeni yaptırım hazırlığı

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, merkezi Lahey’de bulunan Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) yönelik yeni ve kapsamlı yaptırımlar hazırladığı öne sürüldü.

Reuters’ın iki kaynağa dayandırdığı haberine göre Washington yönetimi, daha önce mahkemenin bazı hakim ve savcılarını hedef alan yaptırımların ardından bu kez doğrudan UCM’nin tamamını kapsayabilecek bir düzenleme üzerinde çalışıyor.

Wall Street Journal’ın aktardığı bilgilere göre ise hazırlanan tedbirlerin, UCM ile gerçekleştirilebilecek finansal işlemlerin büyük bölümünü kısıtlaması planlanıyor. Söz konusu yaptırımların duyurusunun Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sırasında veya hemen sonrasında yapılabileceği belirtiliyor.

Yaptırımlar mahkemenin işleyişini etkileyebilir

Hazırlanan yaptırımların uygulanması halinde ABD vatandaşları ve şirketlerinin, özel bir lisans olmadan UCM’ye para, mal veya hizmet sağlamasının büyük ölçüde engellenmesi öngörülüyor.

Bu durumun mahkemenin günlük faaliyetleri üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor. Özellikle bilişim hizmetleri, sigorta işlemleri, soruşturmalarda görev yapan personelin istihdamı ve bazı ödeme süreçlerinin yaptırımlardan etkilenebileceği belirtiliyor.

Wall Street Journal kaynaklı haberde yaptırımların uygulanmasından önce 6 ila 7 aylık bir geçiş süresinin bulunabileceği aktarıldı. Ancak yaptırımların kesin uygulama tarihi konusunda resmi bir açıklama yapılmış değil.

ABD daha önce UCM yetkililerini hedef almıştı

Washington ile UCM arasındaki gerilim yeni değil. ABD yönetimi daha önce mahkemenin bazı hakim, savcı ve diğer yetkililerine yaptırım uygulamıştı.

ABD Hazine Bakanlığı'nın mevcut UCM yaptırım programı kapsamında, 2025 yılında çıkarılan başkanlık kararnamesi temelinde çeşitli yaptırım uygulamaları bulunuyor. Hazine Bakanlığı'nın kayıtlarında UCM'ye ilişkin yaptırım programının Ağustos 2026'da da güncellendiği görülüyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da ağustos ayında UCM Başkanı Tomoko Akane ve kıdemli dava avukatı Abdoulaye Seye hakkında yaptırım kararı açıklandığını duyurmuştu.

UCM ise söz konusu yaptırımlara tepki göstererek mahkemenin bağımsızlığına yönelik bir müdahale olduğunu savundu ve çalışmalarına devam edeceğini açıkladı.

Gerilimin merkezinde İsrail soruşturmaları bulunuyor

ABD yönetiminin UCM'ye yönelik itirazlarının önemli başlıklarından biri, mahkemenin İsrailli yetkililer hakkında yürüttüğü soruşturmalar ve çıkardığı tutuklama kararları.

UCM, Kasım 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. ABD ve İsrail UCM'ye taraf değil ve Washington yönetimi mahkemenin üye olmayan ülkelerin vatandaşları üzerindeki yetkisine itiraz ediyor.

ABD ayrıca UCM'nin Afganistan'daki ABD personeline yönelik soruşturmasına da karşı çıkmıştı. Trump yönetimi, mahkemenin ABD'nin egemenliğine ve yetkilerine müdahale ettiğini savunuyor.

Yaptırımlar henüz resmen açıklanmadı

Reuters'a konuşan kaynaklar, Trump yönetiminin UCM'nin tamamına yönelik yaptırım hazırlığında olduğunu belirtirken, ABD yönetimi tarafından yeni tedbirlerin bütün ayrıntıları henüz resmi olarak açıklanmış değil.

Dolayısıyla haber konusu yaptırımlar şu aşamada hazırlık ve planlama aşamasında bulunuyor. Uygulamanın kapsamı, yürürlük tarihi ve hangi işlemleri kapsayacağına ilişkin nihai kararın Washington tarafından yapılacak resmi açıklamayla netleşmesi bekleniyor.

UCM'ye yönelik yeni yaptırım planının hayata geçirilmesi halinde, ABD ile Lahey merkezli mahkeme arasındaki uzun süredir devam eden gerilimde yeni bir aşamaya geçilmiş olacak.